Khởi kiện tranh chấp hợp đồng nhượng quyền thương mại tại Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp được các bên lựa chọn ngày càng phổ biến nhờ tính bảo mật, linh hoạt về thủ tục và hiệu lực chung thẩm của phán quyết. Tuy nhiên, quy trình tố tụng trọng tài đặt ra yêu cầu chặt chẽ mà các bên cần nắm rõ trước khi tiến hành. Bài viết dưới đây của Luật LCP phân tích cụ thể để Quý khách hàng có thể chủ động bảo vệ quyền lợi của mình.
1. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp hợp đồng nhượng quyền thương mại của Trọng tài thương mại
Không phải mọi tranh chấp đều thuộc thẩm quyền của Trọng tài thương mại. Theo Luật Trọng tài thương mại 2010, Trọng tài chỉ có thẩm quyền khi đáp ứng đồng thời hai điều kiện sau:
Điều kiện thứ nhất: Bản chất tranh chấp thuộc hoạt động thương mại
Nhượng quyền thương mại là hoạt động thương mại được quy định tại Mục 8 Chương VI Luật Thương mại 2005.
Vì vậy, các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng nhượng quyền thương mại như tranh chấp về phí nhượng quyền, quyền khai thác khu vực độc quyền, nghĩa vụ bảo mật thông tin, hay việc chấm dứt hợp đồng trái quy định đều là tranh chấp trong hoạt động thương mại.
Theo khoản 1 Điều 2 Luật Trọng tài thương mại 2010, các tranh chấp này có thể được giải quyết bằng Trọng tài thương mại nếu đáp ứng các điều kiện theo luật.
Điều kiện thứ hai: Phải có thỏa thuận trọng tài hợp lệ
Đây là điều kiện tiên quyết và không thể thiếu. Theo Điều 5 và Điều 16 Luật Trọng tài thương mại 2010, các bên phải có thỏa thuận trọng tài bằng văn bản, có thể là điều khoản trọng tài nằm trong hợp đồng nhượng quyền hoặc lập một thỏa thuận trọng tài riêng.
Nếu điều khoản trọng tài vô hiệu hoặc không thể thực hiện thì Trọng tài sẽ không có thẩm quyền giải quyết.
2. Thành phần hồ sơ khởi kiện tranh chấp hợp đồng nhượng quyền thương mại tại Trung tâm Trọng tài
Hồ sơ khởi kiện tranh chấp hợp đồng nhượng quyền thương mại tại Trung tâm Trọng tài phải đáp ứng yêu cầu tại Điều 30 Luật Trọng tài thương mại 2010 và quy tắc tố tụng riêng của từng trung tâm.
Quý khách hàng cần chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ gồm các tài liệu sau:
- Đơn khởi kiện: Ghi đầy đủ ngày, tháng, năm; thông tin nguyên đơn, bị đơn; nội dung tranh chấp; căn cứ khởi kiện; giá trị tranh chấp; yêu cầu giải quyết và tên Trọng tài viên do nguyên đơn lựa chọn hoặc đề nghị chỉ định.
- Thỏa thuận trọng tài: Bản chính hoặc bản sao hợp lệ của hợp đồng nhượng quyền có điều khoản trọng tài hoặc văn bản thỏa thuận trọng tài riêng.
- Chứng cứ chứng minh vi phạm: Hợp đồng nhượng quyền và phụ lục; chứng từ thanh toán; biên bản làm việc; thư từ, email và các tài liệu chứng minh hành vi vi phạm của bị đơn như vi phạm vùng độc quyền, tiết lộ bí quyết kinh doanh, chậm thanh toán phí hoặc vi phạm tiêu chuẩn thương hiệu.
- Tư cách pháp lý của nguyên đơn: Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; Giấy ủy quyền hợp lệ nếu người nộp đơn không phải người đại diện theo pháp luật.
- Số lượng bản sao: Chuẩn bị đủ số bộ theo quy định của Trung tâm Trọng tài để gửi cho các bị đơn và Hội đồng Trọng tài. Ví dụ: Ví dụ, nếu có 1 bị đơn và Hội đồng gồm 3 Trọng tài viên, nguyên đơn thường cần nộp khoảng 4–5 bộ hồ sơ, tùy quy tắc của từng Trung tâm.
3. Phí trọng tài và chi phí tố tụng khi giải quyết tranh chấp tại Trung tâm Trọng tài
Chi phí tố tụng trọng tài là yếu tố Quý khách hàng cần tính toán trước khi quyết định khởi kiện, vì khác với tố tụng tòa án, mỗi Trung tâm Trọng tài áp dụng biểu phí riêng.
Theo Điều 34 Luật Trọng tài thương mại 2010, chi phí giải quyết tranh chấp tại Trọng tài bao gồm phí trọng tài (thù lao Trọng tài viên và chi phí hành chính của trung tâm) và các chi phí phát sinh khác như chi phí giám định, phiên dịch, chi phí đi lại.
Cơ cấu chi phí cụ thể
- Cách tính phí trọng tài: Phí trọng tài được tính lũy tiến dựa trên giá trị vụ tranh chấp. Giá trị tranh chấp càng lớn thì tỷ lệ phần trăm phí trên phần tăng thêm càng giảm dần. Mỗi Trung tâm Trọng tài công bố biểu phí cụ thể trên trang thông tin của mình. Ví dụ biểu phí của VIAC hoặc TRACENT.
- Chi phí phát sinh: Giám định, phiên dịch, định giá tài sản hoặc các chi phí cần thiết khác.
- Chi phí thuê luật sư: Được các bên tự chi trả hoặc theo quyết định của Hội đồng trọng tài nếu pháp luật và thỏa thuận cho phép.
Lưu ý: Nguyên đơn có nghĩa vụ nộp tạm ứng phí trọng tài khi nộp hồ sơ khởi kiện. Nếu không nộp hoặc nộp không đúng hạn, đơn khởi kiện sẽ không được thụ lý.
4. Trình tự giải quyết tranh chấp hợp đồng nhượng quyền thương mại tại Trung tâm Trọng tài
Tố tụng trọng tài diễn ra theo trình tự linh hoạt nhưng tuân thủ các bước cơ bản được quy định tại Luật Trọng tài thương mại 2010 và quy tắc tố tụng của từng trung tâm.
Trình tự giải quyết tranh chấp hợp đồng nhượng quyền thương mại
Bước 1 Nộp hồ sơ và thụ lý vụ việc
Nguyên đơn nộp hồ sơ khởi kiện kèm biên lai nộp tạm ứng phí trọng tài cho Trung tâm Trọng tài. Trung tâm kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và thụ lý vụ việc.
Bước 2: Thông báo cho bị đơn và nhận Bản tự bảo vệ
Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày thụ lý, Trung tâm gửi thông báo, đơn khởi kiện và tài liệu kèm theo cho bị đơn.
Bị đơn có 30 ngày (trừ khi quy tắc trung tâm quy định khác) để nộp Bản tự bảo vệ và lựa chọn Trọng tài viên theo Điều 32, Điều 35 Luật Trọng tài thương mại 2010.
Bước 3: Thành lập Hội đồng Trọng tài
Tùy theo thỏa thuận, Hội đồng gồm 3 Trọng tài viên (mỗi bên chọn 1, hai vị này bầu ra Chủ tịch Hội đồng) hoặc 1 Trọng tài viên duy nhất do hai bên thống nhất theo Điều 40, Điều 41 Luật Trọng tài thương mại 2010.
Bước 4: Mở phiên họp giải quyết tranh chấp
Phiên họp giải quyết tranh chấp hợp đồng nhượng quyền thương mại được tiến hành không công khai để bảo vệ bí mật kinh doanh của hệ thống nhượng quyền, trừ khi các bên đồng ý công khai theo Điều 55 Luật Trọng tài thương mại 2010.
Bước 5: Ban hành phán quyết trọng tài
Hội đồng trọng tài ban hành phán quyết theo hình thức biểu quyết. Phán quyết có hiệu lực chung thẩm, có hiệu lực thi hành ngay và không thể kháng cáo như bản án tòa án.
Lưu ý
Phán quyết trọng tài có hiệu lực chung thẩm và không được kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm, một bên vẫn có quyền yêu cầu Tòa án có thẩm quyền hủy phán quyết trọng tài nếu có căn cứ.
>>> Xem thêm: Những lưu ý trước khi lập thỏa thuận trọng tài
5. Dịch vụ luật sư giải quyết tranh chấp hợp đồng nhượng quyền thương mại tại Trung tâm Trọng tài
Tố tụng trọng tài đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ, chiến lược tố tụng và am hiểu quy tắc của từng trung tâm ngay từ trước khi nộp đơn khởi kiện. Việc có luật sư tham gia từ giai đoạn đầu giúp Quý khách hàng tránh các lỗi thủ tục dẫn đến bác đơn hoặc mất quyền yêu cầu trong quá trình tố tụng. Đội ngũ luật sư của Công ty Luật LCP thực hiện các công việc cụ thể sau khi được ủy quyền:
- Rà soát hợp đồng nhượng quyền thương mại và đánh giá hiệu lực của điều khoản trọng tài, xác định thẩm quyền của Trung tâm Trọng tài được lựa chọn.
- Xác định chính xác giá trị tranh chấp và tính toán phí trọng tài dự kiến theo biểu phí của từng trung tâm.
- Soạn thảo Đơn khởi kiện và chuẩn bị toàn bộ hồ sơ khởi kiện theo đúng yêu cầu tại Khoản 2 Điều 30 Luật Trọng tài thương mại 2010 và quy tắc tố tụng của trung tâm.
- Lựa chọn và đề xuất Trọng tài viên phù hợp với tính chất tranh chấp nhượng quyền thương mại.
- Đại diện ủy quyền cho Quý khách tham gia toàn bộ phiên họp giải quyết tranh chấp tại Trung tâm Trọng tài, bao gồm phiên xét xử chính và các phiên họp trung gian.
- Soạn thảo bản luận cứ và các văn bản tố tụng khác trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp.
- Tư vấn và hỗ trợ thực hiện thủ tục yêu cầu Cơ quan Thi hành án dân sự cưỡng chế thi hành phán quyết trọng tài khi bên phải thi hành không tự nguyện thực hiện.
KẾT LUẬN
Tranh chấp hợp đồng nhượng quyền thương mại tại Trọng tài thương mại đòi hỏi sự chuẩn bị chính xác ngay từ bước đầu, từ kiểm tra thỏa thuận trọng tài đến xây dựng hồ sơ và chiến lược tố tụng.
Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn hoặc ủy quyền cho luật sư đại diện trong toàn bộ quá trình tố tụng trọng tài, vui lòng liên hệ trực tiếp với Luật LCP để được hỗ trợ — Hotline: 0962 275 827.
