Khởi kiện tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng tại Tòa án là phương thức giải quyết khi các bên không thể thương lượng hoặc hòa giải về quyền và nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, Quý khách hàng cần nắm rõ thẩm quyền giải quyết, hồ sơ cần chuẩn bị, án phí phải nộp và trình tự tố tụng tại Tòa án. Nội dung dưới đây trình bày chi tiết các vấn đề này.
1. Thẩm quyền của Tòa án giải quyết tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng
Xác định đúng Tòa án có thẩm quyền là bước đầu tiên khi khởi kiện tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng. Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thẩm quyền được xác định dựa trên thẩm quyền theo loại việc, theo cấp Toà án và theo lãnh thổ.
- Thẩm quyền theo loại việc: Nếu tranh chấp phát sinh từ quan hệ xây dựng thông thường, không nhằm mục đích kinh doanh thì được giải quyết theo thủ tục đối với tranh chấp dân sự. Trường hợp tranh chấp phát sinh từ hoạt động kinh doanh, thương mại giữa các chủ thể có đăng ký kinh doanh và nhằm mục đích sinh lợi thì thuộc tranh chấp kinh doanh, thương mại.
- Thẩm quyền theo cấp: Tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng thuộc thẩm quyền giải quyết sơ thẩm của Tòa án nhân dân cấp khu vực.
- Thẩm quyền theo lãnh thổ: Thông thường vụ án được giải quyết tại Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc đặt trụ sở, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận bằng văn bản lựa chọn Tòa án nơi nguyên đơn cư trú hoặc đặt trụ sở giải quyết theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, nguyên đơn cũng có quyền lựa chọn Tòa án nơi hợp đồng được thực hiện để giải quyết tranh chấp theo điểm g khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự
2. Thành phần hồ sơ khởi kiện tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng
Hồ sơ khởi kiện là căn cứ để Tòa án xem xét thụ lý vụ án và giải quyết yêu cầu của người khởi kiện. Đối với tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng, ngoài đơn khởi kiện, người khởi kiện cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu, chứng cứ chứng minh quan hệ hợp đồng, quá trình thực hiện và hành vi vi phạm của bên còn lại.
Hồ sơ khởi kiện thường bao gồm:
- Đơn khởi kiện.
- Tài liệu pháp lý của các bên: đối với tổ chức là Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và giấy tờ của người đại diện theo pháp luật; đối với cá nhân là bản sao CCCD.
- Hợp đồng thi công xây dựng và các phụ lục hợp đồng (nếu có).
- Hồ sơ thiết kế, bản vẽ thi công, biên bản bàn giao mặt bằng, nhật ký công trình và các biên bản nghiệm thu.
- Biên bản xác nhận khối lượng hoàn thành, hồ sơ thanh toán, quyết toán, đối chiếu công nợ và chứng từ thanh toán.
- Văn bản, email, biên bản làm việc hoặc các tài liệu khác thể hiện quá trình thực hiện hợp đồng, việc chậm tiến độ, vi phạm nghĩa vụ hoặc yêu cầu khắc phục của các bên.
Việc chuẩn bị đầy đủ chứng cứ ngay từ giai đoạn khởi kiện sẽ giúp Tòa án có cơ sở xem xét, đánh giá vụ án và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên trong quá trình tố tụng.
3. Án phí, tạm ứng án phí và chi phí tố tụng
Tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng thường là tranh chấp có giá ngạch, do đó mức án phí sơ thẩm được xác định theo giá trị tài sản hoặc số tiền mà nguyên đơn yêu cầu Tòa án giải quyết. Khi hồ sơ đủ điều kiện thụ lý, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí theo thông báo của Tòa án để vụ án được thụ lý.
Mức án phí dân sự, kinh doanh thương mại sơ thẩm được tính theo Biểu mức án phí, lệ phí Tòa án ban hành kèm theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14.
Ngoài án phí, các bên còn có thể phải chịu chi phí tố tụng phát sinh trong quá trình giải quyết vụ án, như chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản hoặc giám định chất lượng công trình, khối lượng thi công. Đây là những khoản chi phí thường gặp trong tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng khi các bên không thống nhất về giá trị, chất lượng hoặc khối lượng công việc đã thực hiện.
Theo quy định của pháp luật, bên yêu cầu thực hiện hoạt động tố tụng phải tạm ứng các khoản chi phí này, việc phân bổ và chịu chi phí cuối cùng sẽ do Tòa án quyết định trong bản án hoặc quyết định giải quyết vụ án.
4. Trình tự giải quyết tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng
Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện
Người khởi kiện nộp hồ sơ trực tiếp tại Tòa án có thẩm quyền, gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc gửi bằng phương thức điện tử thông qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án.
Bước 2: Tòa án xem xét đơn khởi kiện và thụ lý vụ án
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án phân công Thẩm phán xem xét đơn.
Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày được phân công, Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện và quyết định yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn, thụ lý vụ án, chuyển đơn hoặc trả lại đơn theo quy định của pháp luật.
Nếu hồ sơ hợp lệ, Tòa án sẽ thông báo để người khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí. Sau khi người khởi kiện nộp biên lai tạm ứng án phí, Tòa án ra quyết định thụ lý vụ án.
Bước 3: Chuẩn bị xét xử và thu thập chứng cứ
Kể từ ngày thụ lý vụ án, Tòa án tiến hành các hoạt động chuẩn bị xét xử như lấy lời khai của các đương sự, yêu cầu bị đơn trình bày ý kiến, thu thập chứng cứ, xác minh tình tiết vụ án và thực hiện các biện pháp tố tụng cần thiết.
Bước 4: Phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải
Sau khi thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ, Tòa án tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và tiến hành hòa giải giữa các bên.
Nếu các bên hòa giải thành và thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội thì Tòa án ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự.
Trường hợp hòa giải không thành hoặc không tiến hành hòa giải được theo quy định, Thẩm phán sẽ ra quyết định đưa vụ án ra xét xử.
Bước 5: Xét xử sơ thẩm
Trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày ra quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa sơ thẩm; trường hợp có lý do chính đáng thì thời hạn này có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng.
Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử xem xét toàn bộ chứng cứ, nghe ý kiến trình bày và tranh luận của các bên trước khi ra bản án sơ thẩm giải quyết vụ án.
>>> Xem thêm: Lưu ý khi tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng
5. Dịch vụ Luật sư giải quyết tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng tại Tòa án
Tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng đòi hỏi sự am hiểu cả về pháp lý tố tụng và kỹ thuật xây dựng. Luật LCP cung cấp dịch vụ pháp lý toàn diện, hỗ trợ Quý khách hàng từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ đến khi có bản án có hiệu lực. Luật sư của Luật LCP thực hiện các công việc sau:
- Tư vấn xác định thẩm quyền Tòa án và loại tranh chấp áp dụng cho từng trường hợp cụ thể.
- Rà soát hợp đồng thi công xây dựng, hồ sơ nghiệm thu, biên bản đối chiếu công nợ để đánh giá căn cứ pháp lý và khả năng thắng kiện.
- Soạn đơn khởi kiện và hướng dẫn Quý khách hàng chuẩn bị đầy đủ thành phần hồ sơ theo quy định.
- Tính toán mức án phí, tạm ứng án phí và dự trù chi phí giám định tư pháp.
- Đại diện theo ủy quyền làm việc với Tòa án trong giai đoạn thụ lý, thu thập chứng cứ và hòa giải.
- Tham gia tranh tụng tại phiên tòa sơ thẩm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Quý khách hàng.
- Tư vấn các bước tiếp theo nếu có kháng cáo hoặc yêu cầu thi hành án sau khi có bản án.
Kết luận
Khởi kiện tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng tại Tòa án là quá trình đòi hỏi hồ sơ chứng cứ đầy đủ và tuân thủ đúng trình tự tố tụng.
Quý khách hàng nên chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ bước đầu để tránh kéo dài thời gian giải quyết hoặc bị Tòa án trả lại đơn. Luật LCP sẵn sàng hỗ trợ Quý khách hàng trong toàn bộ quá trình này. Liên hệ ngay Hotline: 0962275827 để được Luật sư tư vấn chi tiết.
