Cách khởi kiện vụ án khi không đồng ý về đơn giá bồi thường đất

Cách khởi kiện vụ án khi không đồng ý về đơn giá bồi thường đất bắt đầu bằng việc xác định quyết định phê duyệt phương án bồi thường là đối tượng khởi kiện, và nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực trong thời hiệu 01 năm theo Luật Tố tụng hành chính 2015. Người khởi kiện cũng có thể khiếu nại trước theo Điều 237 Luật Đất đai 2024. Nội dung dưới đây trình bày lựa chọn, thủ tục và chứng cứ.
Cách khởi kiện vụ án khi không đồng ý về đơn giá bồi thường
Cách khởi kiện vụ án khi không đồng ý về đơn giá bồi thường

1. Quyền lựa chọn khởi kiện vụ án khi không đồng ý giá bồi thường đất

Điều 237 Luật Đất đai 2024 cho người sử dụng đất, người có quyền và nghĩa vụ liên quan quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính về quản lý đất đai.  Người không đồng ý giá bồi thường chọn khiếu nại hoặc khởi kiện. Đối tượng khởi kiện là quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, không phải thông báo thu hồi đất.

1.1. So sánh hiệu quả giữa khiếu nại hành chính và khởi kiện vụ án tại Tòa án

Khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011 có thời hiệu 90 ngày theo Điều 9, thụ lý trong 10 ngày theo Điều 27, khiếu nại lần hai trong 30 ngày. Khởi kiện có thời hiệu 01 năm, và Tòa án xem xét tính hợp pháp của quyết định.

1.2. Quyền khởi kiện vụ án hành chính trực tiếp mà không bắt buộc qua bước khiếu nại

Điều 237 ghi quyền khiếu nại, khởi kiện song song, nên người có đất khởi kiện trực tiếp. Điểm g khoản 1 Điều 118 Luật Tố tụng hành chính 2015 yêu cầu đơn khởi kiện cam đoan không đồng thời khiếu nại đến người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại tiếp theo.

1.3. Thời hiệu khởi kiện vụ án hành chính về đơn giá bồi thường đất đai

Điểm a khoản 2 Điều 116 quy định thời hiệu 01 năm kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định hành chính. Khoản 5 Điều 116 áp dụng cách xác định thời hạn của Bộ luật Dân sự. Hết thời hiệu, Tòa án đình chỉ vụ án theo điểm g khoản 1 Điều 143. >>> Xem thêm: Xử lý trường hợp không nộp tiền góp vốn vào doanh nghiệp 

1.4. Trách nhiệm chấp hành quyết định thu hồi đất trong thời gian giải quyết vụ án

Điều 40 Nghị định 102/2024/NĐ-CP quy định khi chưa có quyết định giải quyết khiếu nại, vẫn thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc, cưỡng chế kiểm đếm, thu hồi đất, cưỡng chế thu hồi đất.  Người khởi kiện có thể yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo Luật Tố tụng hành chính.

2. Cách khởi kiện vụ án khi không đồng ý về đơn giá bồi thường đất

Cách khởi kiện gồm bốn bước: xác định Tòa án, soạn đơn, nộp đơn kèm tạm ứng án phí, tham gia các giai đoạn tố tụng.  Từ ngày 01/7/2025, Luật số 85/2025/QH15 sửa đổi Luật Tố tụng hành chính theo mô hình ba cấp Tòa án. Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm vụ án hành chính.
Cách khởi kiện vụ án khi không đồng ý về đơn giá bồi thường đất
Cách khởi kiện vụ án khi không đồng ý về đơn giá bồi thường đất

2.1. Xác định Tòa án có thẩm quyền thụ lý và giải quyết vụ án bồi thường đất

Điều 31 Luật Tố tụng hành chính, được sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15, giao Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm; Điều 31a giao Tòa chuyên trách. Tòa án cấp tỉnh giải quyết phúc thẩm theo Điều 32.

2.2. Hướng dẫn soạn thảo đơn khởi kiện vụ án hành chính chuẩn quy định pháp luật

Điều 118 quy định đơn ghi ngày làm đơn, tên Tòa án, thông tin người khởi kiện và người bị kiện, nội dung quyết định bị kiện, yêu cầu và cam đoan. Người khởi kiện đề nghị hủy phần đơn giá đất; Tòa án hủy quyết định trái pháp luật và buộc định giá lại theo điểm b khoản 2 Điều 193.

2.3. Quy trình nộp đơn khởi kiện và nộp tiền tạm ứng án phí hành chính

Điều 120 xác định ngày khởi kiện. Điều 125 quy định Tòa án thụ lý vào ngày người khởi kiện nộp biên lai tạm ứng án phí. Hết thời hạn thông báo mà không nộp biên lai, Tòa án đình chỉ theo điểm h khoản 1 Điều 143, trừ trường hợp có lý do chính đáng.

2.4. Các giai đoạn tố tụng từ thụ lý, đối thoại đến mở phiên tòa xét xử sơ thẩm

Tòa án thông báo thụ lý trong 03 ngày làm việc theo Điều 126, Chánh án phân công Thẩm phán trong 03 ngày làm việc. Điều 130 quy định chuẩn bị xét xử 04 tháng, gia hạn không quá 02 tháng. Tòa án tiến hành đối thoại trong thời hạn chuẩn bị xét xử.

3. Thu thập tài liệu chứng cứ chứng minh khi không đồng ý mức bồi thường

Tòa án hủy quyết định trái pháp luật và buộc cơ quan có thẩm quyền định giá lại, không tự ấn định giá. Chứng cứ phải chứng minh quyết định sai căn cứ giá hoặc trình tự. Bốn nhóm chứng cứ gồm giao dịch thực tế, kết quả định giá, hồ sơ pháp lý và hiện trạng.

3.1. Thu thập chứng từ giao dịch thực tế chứng minh giá đất bị chênh lệch

Người khởi kiện thu thập hợp đồng chuyển nhượng, thông tin giá của thửa đất tương tự tại thời điểm phê duyệt phương án. Điều 158 Luật Đất đai 2024 và Nghị định 71/2024/NĐ-CP quy định nguyên tắc, phương pháp định giá đất để đối chiếu với giá trong quyết định.

3.2. Yêu cầu Tòa án trưng cầu tổ chức thẩm định giá độc lập để định giá lại đất

Điều 91 Luật Tố tụng hành chính 2015 quy định việc định giá tài sản thực hiện khi có quyết định của Tòa án. Người khởi kiện đề nghị Tòa án định giá; kết quả là chứng cứ để đánh giá tính hợp pháp của giá trong quyết định.

3.3. Cung cấp hồ sơ pháp lý chứng minh quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất

Hồ sơ gồm Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ theo Điều 95 Luật Đất đai 2024, quyết định phê duyệt phương án bồi thường, biên bản kiểm đếm và giấy tờ về tài sản trên đất. Điều 54 Luật Tố tụng hành chính 2015 quy định năng lực của người khởi kiện.

3.4. Phương pháp bảo vệ chứng cứ khi cơ quan nhà nước cưỡng chế thu hồi đất

Vì quyết định thu hồi vẫn được thi hành theo Điều 40 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, người khởi kiện lập biên bản, ghi hình hiện trạng trước khi bàn giao, lưu bản sao biên bản kiểm đếm và đề nghị Tòa án thu thập chứng cứ.

4. Dịch vụ tư vấn pháp lý đất đai của LCP Law Firm

Luật LCP cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý đất đai và đại diện khởi kiện cho người có đất thu hồi. Luật sư của Luật LCP rà soát phương án bồi thường và hồ sơ khởi kiện. Các công việc cụ thể luật sư thực hiện cho Quý khách hàng gồm:
  • Xác định quyết định bị kiện và thời hiệu khiếu nại, khởi kiện theo Điều 237 Luật Đất đai 2024, Điều 116 Luật Tố tụng hành chính;
  • Tư vấn lựa chọn khiếu nại hoặc khởi kiện theo Luật Khiếu nại 2011 và Điều 118 Luật Tố tụng hành chính;
  • Soạn đơn khởi kiện và hồ sơ gửi Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền;
  • Thu thập chứng cứ về giá đất, đề nghị Tòa án định giá theo Điều 91 Luật Tố tụng hành chính;
  • Đại diện tham gia đối thoại, phiên họp và phiên tòa sơ thẩm, phúc thẩm;
  • Đề nghị biện pháp khẩn cấp tạm thời và tư vấn bảo vệ quyền lợi khi cưỡng chế thu hồi đất.
Dịch vụ tư vấn pháp lý đất đai của LCP Law Firm
Dịch vụ tư vấn pháp lý đất đai của LCP Law Firm

Kết luận

Cách khởi kiện vụ án khi không đồng ý về đơn giá bồi thường đất đòi hỏi người có đất xác định đúng quyết định bị kiện, nộp đơn trong thời hiệu và chuẩn bị chứng cứ về giá. Chậm thời hiệu làm mất quyền khởi kiện.  Luật LCP sẵn sàng tư vấn Quý khách hàng trọn quy trình. Liên hệ hotline 0962275827 để được hỗ trợ trực tiếp.

Tác giả

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lên đầu trang