Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự được tính từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015. Thời hiệu này áp dụng cho các tranh chấp dân sự như bồi thường thiệt hại, tranh chấp hợp đồng, thừa kế và giao dịch dân sự. Nội dung sau đây phân tích các quy định pháp luật về thời hiệu khởi kiện, thời gian áp dụng và các trường hợp ngoại lệ.
1.Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự được tính từ khi nào?
Căn cứ khoản 1 Điều 184 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định thời hiệu khởi kiện, thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân sự như sau:
- Thời hiệu khởi kiện, thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân sự được thực hiện theo quy định của Bộ luật dân sự.
- Tòa án chỉ áp dụng quy định về thời hiệu theo yêu cầu áp dụng thời hiệu của một bên hoặc các bên với điều kiện yêu cầu này phải được đưa ra trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định giải quyết vụ việc.
- Người được hưởng lợi từ việc áp dụng thời hiệu có quyền từ chối áp dụng thời hiệu, trừ trường hợp việc từ chối đó nhằm mục đích trốn tránh thực hiện nghĩa vụ.
Bên cạnh đó, theo quy định tại khoản 1 Điều 154 Bộ luật Dân sự 2015 quy định như sau:
- Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự được tính từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
- Thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân sự được tính từ ngày phát sinh quyền yêu cầu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Đối chiếu quy định trên, như vậy, thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự được tính từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
2.Thời hiệu để khởi kiện vụ án dân sự là bao lâu ?
Theo đó, sau đây là thời hiệu khởi kiện đối với một số vụ việc dân sự:
Thời hiệu khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp hợp đồng
Thời hiệu khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp hợp đồng là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm theo quy định tại Điều 429 BLDS 2015
Thời hiệu thừa kế
Căn cứ theo Điều 623 BLDS 2015 quy định thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.
Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế. Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.
>>> Xem thêm: Tranh chấp tuyên bố hợp đồng tặng cho đất vô hiệu
Thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu
Thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu theo điều khoản 1 Điều 132 BLDS năm 2015 là 02 năm, kể từ ngày:
- Người đại diện của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự biết hoặc phải biết người được đại diện tự mình xác lập, thực hiện giao dịch;
- Người bị nhầm lẫn, bị lừa dối biết hoặc phải biết giao dịch được xác lập do bị nhầm lẫn, do bị lừa dối;
- Người có hành vi đe dọa, cưỡng ép chấm dứt hành vi đe dọa, cưỡng ép
- Người không nhận thức và làm chủ được hành vi của mình xác lập giao dịch;
- Giao dịch dân sự được xác lập trong trường hợp giao dịch dân sự không tuân thủ quy định về hình thức.
Hết thời hiệu quy định tại khoản 1 Điều này mà không có yêu cầu tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu thì giao dịch dân sự có hiệu lực.
Đối với giao dịch dân sự quy định Điều 123 và Điều 124 của Bộ luật này thì thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu không bị hạn chế.
3.Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự không áp dụng trong trường hợp nào?
Theo quy Điều 155 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thời hiệu khởi kiện không áp dụng trong trường hợp sau đây:
- Yêu cầu bảo vệ quyền nhân thân không gắn với tài sản.
- Yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.
- Tranh chấp về quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đất đai.
- Trường hợp khác do luật quy định.
4. Thời gian nào là thời gian không tính vào thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự?
Theo quy định tại Điều 156 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thời gian không tính vào thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự, thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân sự là khoảng thời gian xảy ra một trong các sự kiện sau đây:
- Sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan làm cho chủ thể có quyền khởi kiện, quyền yêu cầu không thể khởi kiện, yêu cầu trong phạm vi thời hiệu.
- Sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép.
- Trở ngại khách quan là những trở ngại do hoàn cảnh khách quan tác động làm cho người có quyền, nghĩa vụ dân sự không thể biết về việc quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm hoặc không thể thực hiện được quyền, nghĩa vụ dân sự của mình;
Chưa có người đại diện trong trường hợp người có quyền khởi kiện, người có quyền yêu cầu là người chưa thành niên, mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự;
Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự chưa có người đại diện khác thay thế trong trường hợp sau đây:
- Người đại diện chết nếu là cá nhân, chấm dứt tồn tại nếu là pháp nhân;
- Người đại diện vì lý do chính đáng mà không thể tiếp tục đại diện được.
5. Dịch vụ luật sư khởi kiện vụ án dân sự
Dịch vụ luật sư khởi kiện vụ án dân sự của Luật LCP hỗ trợ Quý khách hàng toàn diện trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án.
- Tư vấn xác định thời hiệu khởi kiện áp dụng cho từng loại tranh chấp dân sự cụ thể
- Chuẩn bị đơn khởi kiện đầy đủ
- Nộp đơn khởi kiện đến Tòa án có thẩm quyền và theo dõi quá trình thụ lý vụ án
- Đại diện Quý khách hàng tham gia phiên tòa sơ thẩm, phúc thẩm và giám đốc thẩm nếu cần thiết
- Tư vấn về việc áp dụng hoặc không áp dụng thời hiệu khởi kiện
- Đề xuất phương án giải quyết tranh chấp thông qua hòa giải nếu phù hợp
- Theo dõi thi hành án sau khi có bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật
Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự ảnh hưởng trực tiếp đến quyền yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Quý khách hàng. Việc xác định chính xác mốc thời gian, thời hạn áp dụng và các trường hợp không áp dụng thời hiệu đòi hỏi am hiểu quy định pháp luật hiện hành. Quý khách hàng cần tư vấn về thời hiệu khởi kiện hoặc hỗ trợ khởi kiện vụ án dân sự, vui lòng liên hệ Luật LCP qua Hotline: 0962275827 để được luật sư tư vấn cụ thể và bảo vệ quyền lợi hợp pháp một cách hiệu quả nhất.
