Thời hiệu khởi kiện tranh chấp kinh doanh thương mại được tính kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm theo Luật Thương mại 2005. Quy định này khác biệt với thời hiệu 03 năm áp dụng cho tranh chấp dân sự thông thường, phản ánh đặc thù của quan hệ thương mại đòi hỏi giải quyết nhanh chóng. Nội dung sau phân tích chi tiết các quy định về thời hiệu khởi kiện trong tranh chấp kinh doanh thương mại và cách áp dụng trong thực tiễn.
1. Thời hiệu khởi kiện trong tranh chấp kinh doanh thương mại
Ngoài quy định chung về thời hiệu khởi kiện tại Bộ luật Dân sự (BLDS) 2015, căn cứ vào Luật Thương mại 2005, Bộ luật hàng hải Việt Nam 2015 thì thời hiệu khởi kiện trong tranh chấp kinh doanh thương mại đặc thù trong một số lĩnh vực như sau:
- Thời hiệu khởi kiện áp dụng đối với các tranh chấp thương mại là 02 năm, kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.
- Thời hiệu khởi kiện về hư hỏng, mất mát hàng hóa là 01 năm kể từ ngày trả hàng hoặc lẽ ra phải trả hàng cho người nhận hàng.
- Thời hiệu khởi kiện về việc thực hiện hợp đồng vận chuyển theo chuyến là 02 năm kể từ ngày người khởi kiện biết hoặc phải biết quyền lợi của mình bị xâm phạm.
- Thời hiệu khởi kiện đối với vụ việc liên quan đến hợp đồng thuê tàu là 02 năm kể từ ngày chấm dứt hợp đồng.
- Thời hiệu khởi kiện về việc thực hiện hợp đồng đại lý tàu biển là 02 năm kể từ ngày phát sinh tranh chấp.
2.Cách tính thời hiệu khởi kiện
Cách tính thời hiệu khởi kiện áp dụng khoản 1 Điều 154 BLDS 2015. Cụ thể thì thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự được tính từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Theo đó, thời hiệu khởi kiện được tính từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác, Trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Ngoài ra khi tính thời hiệu cũng cần lưu ý đến thời gian không tính vào thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự theo quy định tại Điều 156 Bộ luật Dân sự 2015.
3. Lưu ý về việc áp dụng thời hiệu khi khởi kiện vụ án tranh chấp kinh doanh
Theo khoản 2 Điều 149 Bộ luật Dân sự 2015, Tòa án chỉ áp dụng quy định về thời hiệu theo yêu cầu áp dụng thời hiệu của một bên hoặc các bên với điều kiện yêu cầu này phải được đưa ra trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định giải quyết vụ, việc. Người được hưởng lợi từ việc áp dụng thời hiệu có quyền từ chối áp dụng thời hiệu, trừ trường hợp việc từ chối đó nhằm mục đích trốn tránh thực hiện nghĩa vụ.
Ngoài ra, theo khoản 2 Điều 184 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định Tòa án chỉ áp dụng quy định về thời hiệu theo yêu cầu áp dụng thời hiệu của một bên hoặc các bên với điều kiện yêu cầu này phải được đưa ra trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định giải quyết vụ việc.
Theo quy định trên thì tòa án không đương nhiên áp dụng thời hiệu, do đó nếu không có yêu cầu áp dụng thời hiệu thì Tòa án vẫn tiến hành thụ lý và giải quyết vụ án theo thủ tục chung. Ngược lại, nếu có yêu cầu áp dụng thời hiệu và thời hiệu đã hết, Tòa án có thể đình chỉ giải quyết vụ án, dẫn đến việc đương sự mất quyền yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
4.Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự không áp dụng trong trường hợp nào?
Theo quy Điều 155 Bộ luật Dân sự 2015 quy định các trường hợp không áp dụng thời hiệu khởi kiện như sau:
- Yêu cầu bảo vệ quyền nhân thân không gắn với tài sản.
- Yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.
- Tranh chấp về quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đất đai.
- Trường hợp khác do luật quy định.
5.Thời gian nào là thời gian không tính vào thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự?
Theo quy định tại Điều 156 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thời gian không tính vào thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự là khoảng thời gian xảy ra một trong các sự kiện sau đây:
Sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan làm cho chủ thể có quyền khởi kiện, quyền yêu cầu không thể khởi kiện, yêu cầu trong phạm vi thời hiệu.
- Sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép.
- Trở ngại khách quan là những trở ngại do hoàn cảnh khách quan tác động làm cho người có quyền, nghĩa vụ dân sự không thể biết về việc quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm hoặc không thể thực hiện được quyền, nghĩa vụ dân sự của mình;
Chưa có người đại diện trong trường hợp người có quyền khởi kiện, người có quyền yêu cầu là người chưa thành niên, mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự;
Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự chưa có người đại diện khác thay thế trong trường hợp sau đây:
- Người đại diện chết nếu là cá nhân, chấm dứt tồn tại nếu là pháp nhân;
- Người đại diện vì lý do chính đáng mà không thể tiếp tục đại diện được.
6. Dịch vụ luật sư giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại
Dịch vụ luật sư giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại của Luật LCP hỗ trợ Quý khách hàng toàn diện trong quá trình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp
- Tư vấn xác định thời hiệu
- Chuẩn bị đơn khởi kiện với đầy đủ nội dung, chứng cứ và tài liệu kèm theo đảm bảo tuân thủ quy định
- Nộp đơn khởi kiện đến Tòa án hoặc Trung tâm Trọng tài có thẩm quyền
- Đại diện Quý khách hàng tham gia phiên tòa
- Theo dõi thi hành án sau khi có bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật
Thời hiệu khởi kiện tranh chấp kinh doanh thương mại là 02 năm, ngắn hơn thời hiệu tranh chấp dân sự thông thường, đòi hỏi Quý khách hàng chủ động theo dõi và bảo vệ quyền lợi kịp thời. Việc xác định chính xác loại tranh chấp, mốc thời gian tính thời hiệu và thời điểm viện dẫn thời hiệu ảnh hưởng trực tiếp đến giải quyết vụ án.
Luật LCP cung cấp dịch vụ luật sư giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại chuyên nghiệp, hỗ trợ Quý khách hàng từ tư vấn thời hiệu, chuẩn bị hồ sơ khởi kiện đến đại diện tại Tòa án và Trọng tài. Quý khách hàng cần tư vấn về thời hiệu khởi kiện tranh chấp thương mại hoặc hỗ trợ giải quyết tranh chấp, vui lòng liên hệ Luật LCP qua Hotline: 0962275827 để được luật sư tư vấn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp kịp thời.
