Các trường hợp Công ty không được xử lý kỷ luật lao động là nội dung được Bộ luật Lao động 2019 quy định chặt chẽ nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động trong những giai đoạn đặc thù. Việc xử lý kỷ luật lao động phải tuân thủ đúng nguyên tắc, trình tự, thủ tục pháp luật, không được tùy tiện áp dụng đối với các hành vi vi phạm phát sinh trong thời gian pháp luật cấm xử lý kỷ luật. Luật LCP phân tích cụ thể các nội dung liên quan qua bài viết sau.
1. Các trường hợp bị xử lý kỷ luật lao động
Theo Điều 117 Bộ luật Lao động năm 2019, kỷ luật lao động là những quy định về việc tuân thủ thời giờ làm việc, công nghệ và điều hành sản xuất, kinh doanh được người sử dụng lao động ban hành trong nội quy lao động theo quy định của pháp luật. Đây là căn cứ để người sử dụng lao động xem xét trách nhiệm của người lao động khi có hành vi vi phạm.
Người sử dụng lao động có trách nhiệm ban hành nội quy lao động; trường hợp sử dụng từ 10 người lao động trở lên thì nội quy phải được lập bằng văn bản theo Điều 118 Bộ luật Lao động năm 2019. Người lao động chỉ bị xử lý kỷ luật khi có hành vi vi phạm được quy định trong nội quy lao động hoặc pháp luật và vẫn còn trong thời hiệu xử lý theo Điều 123 Bộ luật Lao động năm 2019.
Đối với hình thức sa thải, Điều 125 Bộ luật Lao động năm 2019 chỉ cho phép áp dụng trong các trường hợp luật định như: trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc, tiết lộ bí mật kinh doanh hoặc bí mật công nghệ, quấy rối tình dục tại nơi làm việc, tái phạm trong thời gian chưa được xóa kỷ luật hoặc tự ý bỏ việc từ 05 ngày cộng dồn trong 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong 365 ngày mà không có lý do chính đáng.
2. Các hình thức xử lý kỷ luật lao động
Điều 124 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định bốn hình thức xử lý kỷ luật lao động gồm:
- Khiển trách;
- Kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng;
- Cách chức;
- Sa thải.
Theo khoản 2 Điều 122 Bộ luật Lao động năm 2019, người sử dụng lao động không được áp dụng nhiều hình thức kỷ luật đối với một hành vi vi phạm. Trường hợp người lao động đồng thời có nhiều hành vi vi phạm thì chỉ áp dụng hình thức kỷ luật tương ứng với hành vi nghiêm trọng nhất.
Việc áp dụng sai hình thức kỷ luật hoặc áp dụng nhiều hình thức cho cùng một hành vi đều là hành vi xử lý kỷ luật trái pháp luật.
3. Các trường hợp không bị xử lý kỷ luật lao động
Theo khoản 4 Điều 122 Bộ luật Lao động năm 2019, Công ty không được xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động trong các trường hợp sau:
a) Nghỉ ốm đau, điều dưỡng; nghỉ việc được sự đồng ý của người sử dụng lao động;
b) Đang bị tạm giữ, tạm giam;
c) Đang chờ kết quả của cơ quan có thẩm quyền điều tra xác minh và kết luận đối với hành vi vi phạm được quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 125 của Bộ luật lao động;
d) Người lao động nữ mang thai; người lao động nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Theo khoản 5 Điều 122 Bộ luật Lao động năm 2019, Công ty không được xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động có hành vi vi phạm trong thời gian mắc bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi.
Theo khoản 2 Điều 123 Bộ luật Lao động năm 2019, sau khi chấm dứt các khoảng thời gian nêu trên, nếu đã hết thời hiệu xử lý kỷ luật hoặc thời hiệu còn lại dưới 60 ngày, người sử dụng lao động được kéo dài thời hiệu xử lý nhưng không quá 60 ngày kể từ ngày các trường hợp này chấm dứt.
4. Trách nhiệm của Công ty khi vi phạm quy định về xử lý kỷ luật lao động
Khi xử lý kỷ luật lao động không đúng quy định của pháp luật, Công ty không chỉ làm phát sinh tranh chấp lao động mà còn phải chịu trách nhiệm dân sự và trách nhiệm hành chính. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, trách nhiệm của Công ty được xác định như sau:
Thứ nhất, trường hợp áp dụng hình thức sa thải trái pháp luật, người sử dụng lao động phải thực hiện nghĩa vụ theo Điều 41 Bộ luật Lao động năm 2019, cụ thể:
- Nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã giao kết.
- Trả đủ tiền lương và đóng BHXH, BHYT, BHTN cho thời gian người lao động không được làm việc.
- Trả thêm cho người lao động ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.
- Trường hợp hai bên không tiếp tục quan hệ lao động thì việc giải quyết quyền lợi được thực hiện theo các khoản 2, 3 và 4 Điều 41 Bộ luật Lao động năm 2019.
Thứ hai, Công ty còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 25 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP đối với các hành vi như:
- Vi phạm quy định về nội quy lao động;
- Xử lý kỷ luật lao động không đúng trình tự, thủ tục, thời hiệu;
- Tạm đình chỉ công việc trái quy định;
- Xâm phạm sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của người lao động;
- Dùng phạt tiền hoặc cắt lương thay việc xử lý kỷ luật;
- Xử lý kỷ luật lao động trái quy định;
- Áp dụng nhiều hình thức kỷ luật đối với một hành vi vi phạm.
5. Dịch vụ Luật sư tư vấn pháp luật lao động của Luật LCP
Nhằm giúp Công ty xây dựng và vận hành hệ thống kỷ luật lao động đúng quy định pháp luật, hạn chế tối đa rủi ro tranh chấp lao động và trách nhiệm pháp lý phát sinh, Luật LCP cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật lao động với các nội dung công việc cụ thể như sau:
- Tư vấn, rà soát và xây dựng nội quy lao động phù hợp với đặc thù hoạt động của Công ty, bảo đảm căn cứ pháp lý đầy đủ cho việc xử lý kỷ luật lao động.
- Tư vấn xác định hành vi vi phạm, hình thức xử lý kỷ luật lao động tương ứng và các trường hợp Công ty không được xử lý kỷ luật lao động trong từng vụ việc cụ thể.
- Tư vấn trình tự, thủ tục tổ chức cuộc họp xử lý kỷ luật lao động, soạn thảo thông báo, biên bản họp, quyết định xử lý kỷ luật lao động đúng quy định.
- Đại diện theo ủy quyền hoặc cử luật sư tham gia bào chữa, bảo vệ quyền lợi cho Công ty hoặc người lao động trong quá trình xử lý kỷ luật lao động.
- Tư vấn, đại diện giải quyết tranh chấp lao động liên quan đến xử lý kỷ luật lao động tại cơ quan hòa giải, Tòa án có thẩm quyền.
- Rà soát, đánh giá rủi ro pháp lý và đề xuất phương án khắc phục đối với các quyết định xử lý kỷ luật lao động đã ban hành.
>>> Xem thêm: Các bên có thỏa thuận trọng tài thì có được khởi kiện tại Tòa án
KẾT LUẬN:
Trên đây là nội dung phân tích của Luật LCP về các trường hợp Công ty không được xử lý kỷ luật lao động theo quy định của Bộ luật Lao động 2019.
Để được tư vấn chi tiết, xây dựng nội quy lao động hoặc hỗ trợ xử lý các vụ việc kỷ luật lao động cụ thể, Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật LCP qua Hotline: 0962275827 để được luật sư tiếp nhận và giải đáp trực tiếp.
