Điều kiện thực hiện quy định khấu trừ nghĩa vụ tài chính đền bù gồm quyết định phê duyệt phương án bồi thường, nghĩa vụ tài chính chưa thực hiện hoặc kinh phí đã ứng trước có chứng từ, và mức khấu trừ không vượt quá nghĩa vụ phải nộp. Khoản 2 và khoản 6 Điều 94 Luật Đất đai 2024 cùng Nghị định 103/2024/NĐ-CP quy định các điều kiện này. Nội dung dưới đây trình bày trường hợp, điều kiện và xử lý vướng mắc.Điều kiện thực hiện quy định khấu trừ nghĩa vụ tài chính đền bù
1. Các trường hợp áp dụng khấu trừ nghĩa vụ tài chính khi thu hồi đất
Pháp luật đất đai có hai chiều khấu trừ: nghĩa vụ tài chính chưa thực hiện của người bị thu hồi đất được trừ vào tiền bồi thường, và kinh phí bồi thường đã ứng trước của nhà đầu tư được trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Khoản 6 và khoản 2 Điều 94 Luật Đất đai 2024 là căn cứ của hai chiều này. Nghị định 103/2024/NĐ-CP hướng dẫn thủ tục.
1.1. Khấu trừ nợ nghĩa vụ tài chính của hộ gia đình vào tiền bồi thường
Khoản 6 Điều 94 Luật Đất đai 2024 quy định khoản chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai của hộ gia đình, cá nhân được trừ vào tiền bồi thường. Nếu nghĩa vụ lớn hơn tiền bồi thường, phần chênh lệch được ghi nợ.
1.2. Khấu trừ kinh phí ứng trước tiền GPMB vào tiền thuê đất của doanh nghiệp
Khoản 2 Điều 94 Luật Đất đai 2024 cho phép người thực hiện dự án tự nguyện ứng trước kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Điều 37 Nghị định 103/2024/NĐ-CP quy định khấu trừ khoản ứng trước vào tiền thuê đất phải nộp.Việc ứng trước không đồng nghĩa với việc nhà đầu tư đương nhiên được hoàn lại toàn bộ số tiền đã chi. Khoản tiền được khấu trừ phải phù hợp với phương án được phê duyệt, có căn cứ chứng minh và được cơ quan có thẩm quyền xác định theo quy định hiện hành.
1.3. Các loại nghĩa vụ tài chính bao gồm tiền sử dụng đất và tiền thuê đất
Nghĩa vụ tài chính về đất đai gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền chậm nộp, xác định theo pháp luật về thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Điều 16 Nghị định 103/2024/NĐ-CP quy định khấu trừ vào tiền sử dụng đất.>>> Xem thêm: Các rủi ro thường gặp khi thực hiện góp vốn vào doanh nghiệp
1.4. Các khoản chi phí bồi thường hỗ trợ tái định cư hợp pháp được trừ
Khoản được trừ là kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã ứng trước theo phương án do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Công văn 3473 năm 2026 không cho trừ vào phần tiền thuê tăng thêm hoặc khoản đã tính vào vốn đầu tư dự án.
2. Điều kiện thực hiện quy định khấu trừ nghĩa vụ tài chính đền bù
Điều kiện thực hiện quy định khấu trừ gắn với quyết định phê duyệt phương án, tình trạng nghĩa vụ tài chính, hồ sơ chứng từ và giới hạn mức khấu trừ.
2.1. Điều kiện đối với Quyết định phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ tái định cư
Kinh phí ứng trước phải theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Khoản 8 Điều 51 Nghị định 103/2024/NĐ-CP cho phép tiếp tục khấu trừ khoản ứng trước theo phương án phê duyệt từ thời Luật Đất đai 2003, 2013.Trường hợp phương án được phê duyệt theo pháp luật đất đai trước đây, cần xem xét quy định chuyển tiếp tại Nghị định 103/2024/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan. Không nên mặc nhiên áp dụng quy định hiện hành cho mọi khoản chi phát sinh trong quá khứ nếu chưa kiểm tra điều khoản chuyển tiếp.
2.2. Điều kiện người bị thu hồi đất chưa hoàn thành thực hiện nghĩa vụ tài chính
Người bị thu hồi đất còn nợ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất hoặc tiền chậm nộp thì khoản nợ được trừ vào tiền bồi thường theo khoản 6 Điều 94. Số nợ xác định theo pháp luật về thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.Nếu người sử dụng đất đã nộp một phần hoặc toàn bộ khoản tiền nhưng hệ thống chưa cập nhật, cần cung cấp chứng từ để đối chiếu. Trường hợp có chênh lệch về số liệu, nên đề nghị cơ quan có thẩm quyền kiểm tra trước khi thực hiện khấu trừ.Người bị thu hồi đất chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính
2.3. Điều kiện về hồ sơ, chứng từ chứng minh kinh phí bồi thường đã ứng trước
Theo khoản 2 Điều 16 Nghị định 103/2024/NĐ-CP, người sử dụng đất phối hợp với đơn vị bồi thường lập hồ sơ đề nghị khấu trừ, nộp cùng hồ sơ xác định nghĩa vụ tài chính. Cơ quan có thẩm quyền rà soát, xác nhận số tiền được trừ và gửi cơ quan thuế thực hiện.Theo quy định hướng dẫn tại Nghị định 103/2024/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị khấu trừ cần được lập và gửi theo trình tự áp dụng đối với nghĩa vụ tài chính tương ứng. Nếu chứng từ thiếu thông tin, không thống nhất về số tiền hoặc không xác định được nội dung chi, cơ quan giải quyết có thể yêu cầu bổ sung, làm rõ.
2.4. Tuân thủ nguyên tắc khấu trừ không vượt quá số tiền nghĩa vụ tài chính
Số tiền khấu trừ không vượt quá nghĩa vụ tài chính phải nộp. Phần ứng trước còn lại sau khi khấu trừ xử lý theo Nghị định 103/2024/NĐ-CP, không trừ vào phần tăng thêm hoặc tiền thuê của các quyết định thuê đất tiếp theo đã tính vào vốn đầu tư.
3. Các vấn đề pháp lý và xử lý vướng mắc trong quá trình khấu trừ
Vướng mắc thường gặp gồm tính sai số tiền được khấu trừ, thiếu chứng từ ứng trước và áp dụng sai thời kỳ pháp luật. Người nộp tiền khiếu nại hoặc khởi kiện theo Điều 237 Luật Đất đai 2024. Nghị định 50/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Nghị quyết 254/2025/QH15 về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.
3.1. Trình tự khiếu nại thông báo thuế do tính sai số tiền được khấu trừ
Người nộp tiền khiếu nại thông báo nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đến cơ quan ban hành theo Luật Khiếu nại 2011, thời hiệu 90 ngày theo Điều 9. Hồ sơ khiếu nại có văn bản xác nhận số tiền được khấu trừ và chứng từ ứng trước.
3.2. Phương án khởi kiện vụ án hành chính bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp
Điều 237 Luật Đất đai 2024 cho quyền khởi kiện quyết định hành chính. Điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính 2015 đặt thời hiệu 01 năm; đơn khởi kiện cam đoan không đồng thời khiếu nại theo điểm g khoản 1 Điều 118.Trong quá trình giải quyết, người đề nghị cần theo dõi yêu cầu bổ sung hồ sơ, cung cấp tài liệu giải trình khi có chênh lệch và lưu lại văn bản trao đổi. Việc có hồ sơ đầy đủ, thống nhất giữa quyết định phê duyệt, chứng từ thanh toán và số liệu nghĩa vụ tài chính sẽ giúp hạn chế sai sót.
4. Dịch vụ tư vấn pháp lý đất đai của LCP Law Firm
Luật LCP cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý đất đai cho nhà đầu tư và người sử dụng đất. Luật sư của Luật LCP rà soát hồ sơ khấu trừ và nghĩa vụ tài chính. Các công việc cụ thể luật sư thực hiện cho Quý khách hàng gồm:
Rà soát quyết định phê duyệt phương án và chứng từ ứng trước theo khoản 2 Điều 94 Luật Đất đai 2024;
Tính số tiền khấu trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo Điều 16, Điều 37 Nghị định 103/2024/NĐ-CP;
Lập hồ sơ đề nghị khấu trừ và làm việc với cơ quan quản lý đất đai, cơ quan thuế;
Tư vấn khấu trừ nghĩa vụ tài chính vào tiền bồi thường theo khoản 6 Điều 94;
Soạn khiếu nại thông báo nộp tiền và khởi kiện theo Điều 237 Luật Đất đai 2024;
Tư vấn quy định chuyển tiếp theo khoản 8 Điều 51 Nghị định 103/2024/NĐ-CP.
Dịch vụ tư vấn pháp lý đất đai của LCP Law Firm
Kết luận
Điều kiện thực hiện quy định khấu trừ nghĩa vụ tài chính đền bù phụ thuộc vào phương án được phê duyệt, chứng từ ứng trước và mức khấu trừ trong giới hạn nghĩa vụ phải nộp theo Luật Đất đai 2024. Sai sót ở hồ sơ làm chậm việc xác định số tiền phải nộp. Luật LCP sẵn sàng tư vấn Quý khách hàng trọn quy trình. Liên hệ hotline 0962275827để được hỗ trợ trực tiếp.
