Các trường hợp không phải khấu trừ nghĩa vụ tài chính đất gồm người sử dụng đất đã nộp đủ, đất được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, và các khoản bồi thường, hỗ trợ không thuộc nhóm bị trừ theo khoản 6 Điều 94 Luật Đất đai 2024. Điều 25 Nghị định 88/2024/NĐ-CP hướng dẫn việc trừ này. Nội dung dưới đây trình bày nguyên tắc khấu trừ, các trường hợp không khấu trừ và cách xử lý khi bị trừ sai.Các trường hợp không phải khấu trừ nghĩa vụ tài chính đất
1. Nguyên tắc khấu trừ nghĩa vụ tài chính khi Nhà nước thu hồi đất
1.1. Phạm vi các khoản nghĩa vụ tài chính đền bù được khấu trừ theo luật
Khoản bị trừ gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền chậm nộp mà đến thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư vẫn chưa nộp. Số tiền xác định theo pháp luật về thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.
1.2. Phân biệt trường hợp hộ gia đình cá nhân và tổ chức sử dụng đất đai
Hộ gia đình, cá nhân và tổ chức còn nợ nghĩa vụ tài chính về đất đai đều bị trừ theo khoản 6 Điều 94. Nhà đầu tư ứng trước kinh phí bồi thường theo khoản 2 Điều 94 thuộc cơ chế khác: khoản ứng trước được trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.
1.3. Nguyên tắc xác định số tiền đền bù thực nhận sau khi hoàn tất rà soát
Tiền bồi thường để trừ gồm tiền bồi thường về đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại. Số tiền thực nhận gồm phần còn lại của hai khoản này sau khi trừ nợ, cộng các khoản không bị trừ.
1.4. Trách nhiệm xác minh nghĩa vụ tài chính đất không còn nợ của cơ quan thuế
Số tiền nợ xác định theo pháp luật về thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Người bị thu hồi yêu cầu đơn vị thực hiện nhiệm vụ bồi thường cung cấp bảng xác định nợ kèm căn cứ trước khi phê duyệt phương án.
2. Các trường hợp không phải khấu trừ nghĩa vụ tài chính đất?
Các trường hợp không phải khấu trừ nghĩa vụ tài chính đất xuất phát từ ba nhóm căn cứ: không còn nợ, được miễn nghĩa vụ và khoản tiền không thuộc nhóm bị trừ. Điều 94 Luật Đất đai 2024 giới hạn khoản bị trừ ở tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền chậm nộp.
2.1. Trường hợp người sử dụng đất đã hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ tài chính
Khoản 6 Điều 94 chỉ trừ khoản chưa nộp đến thời điểm phê duyệt phương án bồi thường. Người đã nộp đủ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền chậm nộp không bị khấu trừ.
2.2. Trường hợp đất được miễn nộp tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất theo luật
Điều 157 Luật Đất đai 2024, Điều 17 và Điều 38 Nghị định 103/2024/NĐ-CP, và Nghị định 230/2025/NĐ-CP quy định miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Phần được miễn không còn là khoản chưa thực hiện nghĩa vụ để trừ.
2.3. Các khoản bồi thường, hỗ trợ không bị trừ vào nghĩa vụ tài chính đất
Khoản 6 Điều 94 không cho trừ khoản bồi thường chi phí di chuyển, bồi thường thiệt hại về tài sản, bồi thường do ngừng sản xuất kinh doanh và các khoản hỗ trợ vào nghĩa vụ tài chính về đất đai.
2.4. Trường hợp đất không thuộc diện phải nộp tiền sử dụng đất qua các thời kỳ
Đất mà pháp luật từng thời kỳ không thu tiền sử dụng đất không phát sinh khoản nợ để trừ. Người được bố trí tái định cư mà tiền bồi thường về đất nhỏ hơn tiền sử dụng đất phải nộp có thể ghi nợ theo khoản 3 Điều 111 Luật Đất đai 2024 và Điều 26 Nghị định 88/2024/NĐ-CP.
3. Quản trị rủi ro pháp lý và giải quyết tranh chấp khi bị khấu trừ sai
Bị khấu trừ sai làm giảm số tiền bồi thường thực nhận. Người có đất kiểm tra căn cứ nợ, thời điểm xác định và loại tiền bị trừ trước khi nhận tiền. Khiếu nại hoặc khởi kiện theo Điều 237 Luật Đất đai 2024 khi phương án bồi thường áp sai.
3.1. Nhận diện các sai sót phổ biến của cơ quan chức năng khi áp dụng khấu trừ
Sai sót gồm trừ cả tiền bồi thường tài sản hoặc hỗ trợ, tính nợ đến thời điểm khác thời điểm phê duyệt phương án, tính cả phần đã miễn, hoặc tính tiền chậm nộp không đúng.Nhận diện các sai sót phổ biến của cơ quan chức năng
3.2. Trình tự khiếu nại quyết định phê duyệt phương án bồi thường do áp sai tiền nợ
Người có đất khiếu nại quyết định phê duyệt phương án theo Luật Khiếu nại 2011, thời hiệu 90 ngày theo Điều 9. Điều 40 Nghị định 102/2024/NĐ-CP quy định vẫn thực hiện quyết định thu hồi trong thời gian giải quyết khiếu nại.
3.3. Phương án khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án để bảo vệ quyền lợi
Người có đất khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực theo Điều 31 Luật Tố tụng hành chính. Điểm a khoản 2 Điều 116 đặt thời hiệu 01 năm; điểm g khoản 1 Điều 118 yêu cầu cam đoan không đồng thời khiếu nại.
4. Dịch vụ tư vấn pháp lý đất đai của LCP Law Firm
Luật LCP cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý đất đai cho người có đất thu hồi và nhà đầu tư. Luật sư của Luật LCP rà soát phương án bồi thường và khoản nghĩa vụ tài chính bị trừ. Các công việc cụ thể luật sư thực hiện cho Quý khách hàng gồm:
Rà soát căn cứ trừ nghĩa vụ tài chính theo khoản 6 Điều 94 Luật Đất đai 2024 và Điều 25 Nghị định 88/2024/NĐ-CP;
Xác định khoản nợ, tiền chậm nộp và thời điểm phê duyệt phương án để tính đúng số tiền bị trừ;
Chứng minh trường hợp miễn, giảm theo Điều 157 Luật Đất đai 2024 và Nghị định 103/2024/NĐ-CP;
Phân tách khoản bồi thường tài sản, di chuyển, hỗ trợ không bị trừ;
Soạn khiếu nại, khởi kiện theo Điều 237 Luật Đất đai 2024;
Làm việc với cơ quan thuế, đơn vị bồi thường và Văn phòng đăng ký đất đai.
Dịch vụ tư vấn pháp lý đất đai của LCP Law Firm
Kết luận
Các trường hợp không phải khấu trừ nghĩa vụ tài chính đất phụ thuộc vào việc còn nợ hay không, việc được miễn hay không và loại khoản tiền bị trừ theo khoản 6 Điều 94 Luật Đất đai 2024. Áp sai làm giảm số tiền bồi thường thực nhận. Luật LCP sẵn sàng rà soát phương án cho Quý khách hàng. Liên hệ hotline 0962275827 để được hỗ trợ trực tiếp.
