Thời hiệu khởi kiện tuyên bố hợp đồng tặng cho vô hiệu được xác định theo quy định tại Điều 132 Bộ luật Dân sự 2015. Việc xác định chính xác thời điểm bắt đầu tính thời hiệu ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Quý khách hàng tại Tòa án. Bài viết phân tích cụ thể các quy định về thời hiệu khởi kiện, trường hợp bắt đầu lại thời hiệu và thời gian không tính vào thời hiệu theo pháp luật Việt Nam hiện hành.
1. Các phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng tặng cho vô hiệu
1.1. Thương lượng hòa giải giữa các bên
Thương lượng hòa giải là phương thức giải quyết tranh chấp tuyên bố hợp đồng tặng cho vô hiệu được ưu tiên áp dụng trước khi khởi kiện. Các bên tự thương lượng để đạt được thỏa thuận về việc xử lý hậu quả của hợp đồng vô hiệu nhằm tiết kiệm thời gian, chi phí và bảo vệ quan hệ giữa các bên.
- Quý khách hàng có thể tự thương lượng trực tiếp với bên nhận tặng cho hoặc thông qua luật sư để đạt được thỏa thuận về việc các bên thừa nhận hợp đồng tặng cho vô hiệu, bên nhận tặng cho cam kết hoàn trả tài sản tặng cho, thời hạn hoàn trả, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại nếu có, và trách nhiệm thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng tài sản. Thỏa thuận nên được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực để đảm bảo tính pháp lý.
- Trường hợp có cơ sở pháp lý, các bên có thể xác lập lại giao dịch tặng cho hợp pháp thay vì hoàn trả tài sản. Khi giao dịch dân sự được sửa đổi theo quy định thì có hiệu lực kể từ thời điểm giao dịch dân sự được xác lập, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.
1.2. Hòa giải tại Uỷ ban nhân dân cấp xã
Đối với tranh chấp hợp đồng tặng cho là quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất thủ tục hòa giải tại Uỷ ban nhân dân cấp xã không phải là điều kiện khởi kiện vụ án. Theo khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP do Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành, đối với tranh chấp khác liên quan đến quyền sử dụng đất thì thủ tục hòa giải tại Uỷ ban nhân dân cấp xã không phải là điều kiện khởi kiện vụ án. Do đó, tranh chấp hợp đồng tặng cho đất không bắt buộc phải hòa giải trước khi khởi kiện.
Mặc dù không bắt buộc, Quý khách hàng nên tiến hành thủ tục hòa giải tại Uỷ ban nhân dân cấp xã trước khi khởi kiện tuyên bố hợp đồng tặng cho vô hiệu. Hòa giải tại cơ sở giúp các bên tiết kiệm thời gian, chi phí so với khởi kiện tại Tòa án. Thời gian giải quyết tranh chấp tại Tòa án thường kéo dài từ 06 tháng đến 01 năm hoặc hơn, trong khi hòa giải tại cơ sở có thể hoàn thành trong thời gian ngắn hơn.
1.3. Khởi kiện tại Tòa án
Theo khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự, trong đó có tranh chấp về hợp đồng. Quý khách hàng cần chuẩn bị hồ sơ khởi kiện đầy đủ, chính xác để Tòa án thụ lý giải quyết.
Hồ sơ khởi kiện yêu cầu tòa án tuyên bố hợp đồng tặng cho vô hiệu bao gồm:
- Đơn khởi kiện phải đảm bảo các nội dung chính theo khoản 4 Điều 189 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
- Ngoài ra theo khoản 5 Điều 189 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 thì Kèm theo đơn khởi kiện phải có tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm theo quy định tại Điều 189 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Trường hợp vì lý do khách quan mà người khởi kiện không thể nộp đầy đủ tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện thì họ phải nộp tài liệu, chứng cứ hiện có. Người khởi kiện bổ sung hoặc giao nộp bổ sung tài liệu, chứng cứ khác theo yêu cầu của Tòa án trong quá trình giải quyết vụ án.
Quy trình các bước khởi kiện và giải quyết tại Tòa án gồm: chuẩn bị hồ sơ, nộp đơn khởi kiện, Tòa án xem xét đơn, thụ lý vụ án, hòa giải và chuẩn bị xét xử, sau đó tiến hành phiên tòa sơ thẩm và có thể xem xét kháng cáo, phúc thẩm nếu cần. Thủ tục khởi kiện và giải quyết hồ sơ khởi kiện tại tòa án được thực hiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015
2. Thời hiệu khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng tặng cho vô hiệu
Khoản 1 Điều 132 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu quy định tại các Điều 125, 126, 127, 128 và 129 của Bộ luật này là 02 năm, kể từ ngày:
- Người đại diện của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự biết hoặc phải biết người được đại diện tự mình xác lập, thực hiện giao dịch;
- Người bị nhầm lẫn, bị lừa dối biết hoặc phải biết giao dịch được xác lập do bị nhầm lẫn, do bị lừa dối;
- Người có hành vi đe dọa, cưỡng ép chấm dứt hành vi đe dọa, cưỡng ép;
- Người không nhận thức và làm chủ được hành vi của mình xác lập giao dịch;
- Giao dịch dân sự được xác lập trong trường hợp giao dịch dân sự không tuân thủ quy định về hình thức.
Hết thời hiệu quy định tại khoản 1 Điều 132 Bộ luật Dân sự 2015 mà không có yêu cầu tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu thì giao dịch dân sự có hiệu lực.
Đối với giao dịch dân sự quy định tại Điều 123 và Điều 124 của Bộ luật này thì thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu không bị hạn chế.
Cụ thể thì Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015 quy định Giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội. Còn tại Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015 quy định Giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo
3. Trường hợp bắt đầu lại thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự
Theo khoản 1 Điều 157 Bộ luật Dân sự 2015 quy định Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự bắt đầu lại trong trường hợp sau đây:
- Bên có nghĩa vụ đã thừa nhận một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình đối với người khởi kiện;
- Bên có nghĩa vụ thừa nhận hoặc thực hiện xong một phần nghĩa vụ của mình đối với người khởi kiện;
- Các bên đã tự hòa giải với nhau.
Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự bắt đầu lại kể từ ngày tiếp theo sau ngày xảy ra sự kiện quy định tại khoản 1 Điều 157 Bộ luật Dân sự 2015
4. Thời gian không tính vào thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự
Tại Điều 156 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thời gian không tính vào thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự là khoảng thời gian xảy ra một trong các sự kiện sau đây:
- Sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan làm cho chủ thể có quyền khởi kiện, quyền yêu cầu không thể khởi kiện, yêu cầu trong phạm vi thời hiệu.
Sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép.
- Trở ngại khách quan là những trở ngại do hoàn cảnh khách quan tác động làm cho người có quyền, nghĩa vụ dân sự không thể biết về việc quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm hoặc không thể thực hiện được quyền, nghĩa vụ dân sự của mình;
- Chưa có người đại diện trong trường hợp người có quyền khởi kiện, người có quyền yêu cầu là người chưa thành niên, mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự;
- Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự chưa có người đại diện khác thay thế trong trường hợp sau đây: Người đại diện chết nếu là cá nhân, chấm dứt tồn tại nếu là pháp nhân; Người đại diện vì lý do chính đáng mà không thể tiếp tục đại diện được.
5. Dịch vụ luật sư giải quyết tranh chấp hợp đồng vô hiệu
- Tư vấn pháp luật và đánh giá hồ sơ
- Soạn thảo đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng tặng cho vô hiệu
- Đại diện tố tụng tại Tòa án
- Hỗ trợ thu thập các tài liệu, chứng từ liên quan đến hợp đồng tặng cho
- Thương lượng và hòa giải tại Tòa án hoặc tại Ủy ban nhân dân cấp xã
- Thực hiện các thủ tục nộp đơn khởi kiện,theo dõi tiến độ giải quyết vụ án tại Tòa án, nhận các văn bản pháp lý và thông báo từ Tòa án, thực hiện thủ tục kháng cáo, giám đốc thẩm, tái thẩm nếu cần.
- Hỗ trợ thi hành ánTư vấn về hậu quả pháp lý.
- Tư vấn phòng ngừa tranh chấp
Thời hiệu khởi kiện tuyên bố hợp đồng tặng cho vô hiệu được xác định theo tính chất vi phạm của hợp đồng theo Điều 132 Bộ luật Dân sự 2015. Việc xác định chính xác thời điểm bắt đầu tính thời hiệu, các trường hợp bắt đầu lại thời hiệu và thời gian không tính vào thời hiệu có ý nghĩa quyết định đến khả năng bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Quý khách hàng. Nếu Quý khách hàng đang gặp tranh chấp liên quan đến hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, hãy liên hệ ngay với Luật LCP qua Hotline: 0962275827 để được luật sư tư vấn miễn phí, đánh giá hồ sơ và xây dựng phương án giải quyết hiệu quả nhất.
