Thời hiệu khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại vật chất là gì và được tính như thế nào là câu hỏi doanh nghiệp cần nắm rõ trước khi khởi kiện người lao động ra Tòa án nhân dân. Luật LCP trình bày quy trình khởi kiện, hồ sơ cần chuẩn bị và mốc thời hiệu áp dụng trong bài viết dưới đây.
1. Quy trình các bước khởi kiện người lao động ra Toà án nhân dân
Khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại vật chất đối với người lao động là thủ tục tố tụng dân sự, được thực hiện theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
1.1. Người khởi kiện chuẩn bị hồ sơ khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ kèm theo
Doanh nghiệp với tư cách nguyên đơn phải thu thập đầy đủ chứng cứ chứng minh hành vi vi phạm, lỗi của người lao động, thiệt hại thực tế và mối quan hệ giữa hành vi vi phạm với thiệt hại, bao gồm biên bản xử lý vi phạm, biên bản xác định thiệt hại, tài liệu định giá tài sản, hợp đồng lao động và nội quy lao động, quy chế có liên quan đến trách nhiệm vật chất.
1.2. Xác định Toà án nhân dân có thẩm quyền giải quyết theo địa giới cư trú của bị đơn
Theo quy định về thẩm quyền theo lãnh thổ tại Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhân dân cấp khu vực nơi người lao động cư trú, làm việc là cơ quan có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm tranh chấp lao động cá nhân.
1.3. Nộp đơn, nộp tiền tạm ứng án phí và nhận thông báo thụ lý vụ án từ Toà án
Sau khi tiếp nhận đơn khởi kiện hợp lệ, Tòa án ra thông báo nộp tạm ứng án phí; doanh nghiệp nộp tiền tại cơ quan thi hành án dân sự và nộp lại biên lai để Tòa án thụ lý vụ án chính thức.
1.4. Tham gia giai đoạn hoà giải, chuẩn bị xét xử và phiên tòa sơ thẩm
Tòa án tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp chứng cứ, hòa giải giữa các bên trước khi mở phiên tòa sơ thẩm nếu hòa giải không thành, theo thời hạn chuẩn bị xét xử luật định.
2. Hồ sơ khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại vật chất gồm những gì?
Hồ sơ khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại vật chất cần đáp ứng yêu cầu về hình thức và nội dung theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 để được Tòa án nhân dân thụ lý. Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ đồng bộ ngay từ giai đoạn xử lý nội bộ.
2.1. Mẫu đơn khởi kiện tranh chấp lao động đòi bồi thường thiệt hại vật chất chuẩn pháp lý
Đơn khởi kiện phải theo mẫu số 23-DS ban hành kèm Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, thể hiện đầy đủ thông tin nguyên đơn, bị đơn, yêu cầu khởi kiện và căn cứ pháp lý áp dụng.
>>> Tải về: Mẫu đơn khởi kiện tranh chấp lao động
2.2. Hồ sơ khởi kiện gồm những gì
Ngoài đơn khởi kiện, hồ sơ cần có hợp đồng lao động, nội quy lao động, quy chế hoặc thỏa thuận liên quan đến trách nhiệm vật chất; biên bản xác định hành vi vi phạm và thiệt hại; hồ sơ xử lý trách nhiệm vật chất; chứng từ, hóa đơn, tài liệu xác định giá trị thiệt hại; giấy tờ chứng minh tư cách pháp lý của doanh nghiệp và giấy tờ chứng minh tư cách của người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền.
2.3. Trình tự thủ tục giải quyết tại Tòa án
Sau khi thụ lý, Tòa án tiến hành các thủ tục tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, bao gồm xác minh, thu thập và đánh giá chứng cứ, tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.
Nếu các bên không thỏa thuận được, Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm trong thời hạn chuẩn bị xét xử theo quy định pháp luật.
2.4. Thời hiệu khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại vật chất
Theo Điều 190 Bộ luật Lao động 2019, thời hiệu yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp lao động cá nhân là 01 năm, kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm. Thời hiệu yêu cầu hòa giải viên lao động là 06 tháng và thời hiệu yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động là 09 tháng. Trường hợp có sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan hoặc lý do khác theo quy định pháp luật khiến người có quyền yêu cầu không thể thực hiện quyền trong thời hạn thì khoảng thời gian đó có thể không được tính vào thời hiệu theo khoản 4 Điều 190 Bộ luật Lao động 2019.
3. Rủi ro và lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp khi khởi kiện người lao động
Khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại vật chất tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nếu doanh nghiệp không tuân thủ đúng quy trình xử lý nội bộ và quy định tố tụng. Nắm rõ các lưu ý này giúp Quý khách hàng chủ động phòng ngừa trước khi phát sinh tranh chấp.
3.1. Rủi ro bác đơn khởi kiện khi doanh nghiệp xử lý trách nhiệm không đúng quy trình nội bộ
Theo Điều 130 Bộ luật Lao động 2019, việc xem xét, quyết định mức bồi thường thiệt hại phải căn cứ vào lỗi, mức độ thiệt hại thực tế, hoàn cảnh gia đình, nhân thân và tài sản của người lao động.
Do đó, doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào việc người lao động có hành vi gây thiệt hại để yêu cầu một khoản tiền bồi thường cố định mà cần chứng minh đầy đủ căn cứ phát sinh trách nhiệm, mức độ lỗi và giá trị thiệt hại thực tế.
3.2. Biện pháp khẩn cấp tạm thời để ngăn chặn người lao động tẩu tán tài sản trong quá trình khởi kiện
Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 cho phép đương sự yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời như phong tỏa tài sản, cấm chuyển dịch quyền tài sản đang tranh chấp, nhằm bảo đảm khả năng thi hành án sau khi bản án có hiệu lực pháp luật.
3.3. Chi phí tố tụng và khả năng thi hành án thực tế sau khi có bản án hiệu lực
Ngoài án phí tạm ứng, doanh nghiệp còn chịu chi phí giám định, thẩm định giá tài sản. Đồng thời cần đánh giá khả năng tài chính thực tế của người lao động để cân nhắc tính khả thi của việc thi hành án trước khi khởi kiện.
4. Dịch vụ Luật sư tư vấn pháp luật lao động
Luật LCP hỗ trợ doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại vật chất, cụ thể:
- Rà soát quy trình xử lý trách nhiệm vật chất, kỷ luật lao động nội bộ trước khi khởi kiện;
- Soạn thảo đơn khởi kiện, thu thập và hệ thống hóa chứng cứ, tài liệu kèm theo;
- Đại diện theo ủy quyền làm việc với Tòa án nhân dân trong giai đoạn thụ lý, hòa giải và chuẩn bị xét xử;
- Tư vấn và thực hiện thủ tục yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời;
- Hỗ trợ thủ tục thi hành án dân sự sau khi bản án có hiệu lực pháp luật.
Kết luận
Thời hiệu khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại vật chất là yếu tố quyết định quyền khởi kiện của doanh nghiệp, đòi hỏi xác định đúng quan hệ pháp luật tranh chấp để áp dụng đúng mốc thời gian theo Bộ luật Lao động hoặc Bộ luật Dân sự. Liên hệ Luật LCP qua Hotline: 0962275827 để được luật sư tư vấn pháp luật lao động trực tiếp.
