Điểm mới về xử phạt vi phạm nghĩa vụ thuế công ty tập trung vào hành vi khai thuế thiếu, sai, chậm nộp hồ sơ, chậm nộp tiền thuế và cung cấp thông tin không đúng cho cơ quan quản lý thuế. Doanh nghiệp không chỉ đối mặt với phạt tiền mà còn có thể phải nộp đủ số thuế thiếu, tiền chậm nộp và điều chỉnh dữ liệu đăng ký doanh nghiệp. Bài viết Luật LCP phân tích các mức xử phạt, nghĩa vụ công khai thông tin chủ sở hữu hưởng lợi và quy trình khắc phục hồ sơ.
1. Quy định mới về xử phạt tiền đối với hành vi khai thuế không đầy đủ
Chế tài xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp đã có những điều chỉnh khắt khe nhằm thắt chặt kỷ cương tài chính. Cơ quan Thuế trực tiếp áp dụng hình thức phạt tiền kết hợp biện pháp khắc phục hậu quả dựa trên mức độ vi phạm của thương nhân.
1.1. Các mức xử phạt tiền tăng nặng đối với hành vi vi phạm nghĩa vụ thuế
Mức xử phạt tiền áp dụng cho hành vi vi phạm khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn được quy định rõ tại Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Theo đó, phạt 20% số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn cao hơn quy định.
Trường hợp hành vi không kê khai dẫn đến trốn thuế nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự bị phạt tiền từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn theo Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Điều 59 Luật Quản lý thuế 2019 quy định người nộp thuế phải nộp đủ số tiền thuế thiếu và tiền chậm nộp theo mức 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp.
1.2. Mở rộng nhóm hành vi vi phạm hành chính trong cung cấp thông tin thuế
Nghĩa vụ thuế không chỉ gồm khai thuế và nộp thuế. Công ty còn phải cung cấp đúng, đủ và đúng hạn thông tin, tài liệu liên quan theo yêu cầu hợp pháp của cơ quan quản lý thuế; việc không cung cấp, cung cấp chậm hoặc cung cấp sai có thể bị xử phạt hành chính căn cứ theo Điều 18 Nghị định 125/2020/NĐ-CP
Kế toán cần kiểm soát tính nhất quán giữa tờ khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn điện tử, sổ kế toán, hợp đồng và chứng từ thanh toán. Sai lệch doanh thu, chi phí, thuế đầu vào hoặc thông tin hóa đơn có thể dẫn đến ấn định thuế, truy thu thuế và xử phạt.
2. Quy định xử phạt liên quan đến đăng ký doanh nghiệp và minh bạch thông tin
Xử phạt vi phạm nghĩa vụ thuế công ty thường đi cùng rủi ro từ hồ sơ đăng ký doanh nghiệp không cập nhật. Dữ liệu người đại diện theo pháp luật, địa chỉ trụ sở, vốn, ngành nghề và chủ sở hữu hưởng lợi là cơ sở để cơ quan nhà nước quản lý doanh nghiệp, thuế và phòng, chống rửa tiền. Doanh nghiệp phải cập nhật thông tin khi có thay đổi thuộc diện đăng ký hoặc thông báo.
2.1. Phạt đối với hành vi Không bổ sung thông tin chủ sở hữu hưởng lợi
Không bổ sung thông tin chủ sở hữu hưởng lợi bị phạt tới 100 triệu đồng từ 21/7/2026 theo quy định tại Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán, đăng ký kinh doanh và phòng chống rửa tiền. Căn cứ khoản 4 Điều 46 Nghị định 122/2021/NĐ-CP, hành vi không kê khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp hoặc thông tin để xác định chủ sở hữu hưởng lợi khi đăng ký thành lập có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng; đồng thời bị buộc bổ sung thông tin.
Đối với hành vi không bổ sung thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi tại thời điểm đăng ký theo yêu cầu, mức phạt tiền có thể từ 70 triệu đồng đến 100 triệu đồng. Đây là rủi ro quản trị doanh nghiệp, không phải hành vi khai thuế; tuy nhiên thông tin này có liên hệ với việc xác định chủ thể kiểm soát, giao dịch liên kết, nghĩa vụ báo cáo và trách nhiệm giải trình của công ty.
2.2. Phạt đối với hành vi vi phạm thời hạn đăng ký thay đổi thông tin
Doanh nghiệp vi phạm thời hạn đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp bị xử phạt theo Điều 44 Nghị định 122/2021/NĐ-CP. Hành vi đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp quá thời hạn từ 01 đến 10 ngày bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Quá thời hạn từ 91 ngày trở lên bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Đồng thời, Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn trên 90 ngày nhưng không phát sinh số thuế phải nộp bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng.
3. Phương án rà soát hồ sơ và chủ động khắc phục sai sót cho doanh nghiệp
Rà soát dữ liệu kế toán và hồ sơ pháp lý giúp doanh nghiệp phát hiện sớm các điểm lệch chuẩn so với quy định pháp luật. Việc chủ động khắc phục trước khi cơ quan quản lý ban hành quyết định kiểm tra giúp giảm bớt số tiền xử phạt đáng kể.
>>>Xem thêm: Cách phòng ngừa rủi ro quyết toán thuế ở công ty
3.1. Hướng dẫn kế toán kiểm tra lại nghĩa vụ thuế và hồ sơ đăng ký kinh doanh
Kế toán cần lập bảng đối chiếu doanh thu giữa hóa đơn điện tử, sao kê ngân hàng, hợp đồng, biên bản nghiệm thu và tờ khai thuế. Chi phí được hạch toán cần có hóa đơn, chứng từ hợp pháp và đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với khoản chi thuộc trường hợp pháp luật yêu cầu theo Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC.
Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp cần được kiểm tra song song: tên doanh nghiệp, mã số doanh nghiệp, trụ sở, người đại diện theo pháp luật, thành viên hoặc cổ đông, vốn điều lệ, thông tin chủ sở hữu hưởng lợi và ngành nghề kinh doanh. Bộ phận pháp chế, kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật nên xác nhận một đầu mối chịu trách nhiệm cập nhật thay đổi.
3.2. Quy trình gửi công văn giải trình để giảm bớt số tiền xử phạt vi phạm
Khi phát sinh nguy cơ bị xử phạt, doanh nghiệp có quyền gửi văn bản giải trình đến cơ quan có thẩm quyền theo Điều 61 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020). Văn bản giải trình phải trình bày chi tiết hoàn cảnh khách quan, căn cứ pháp lý và bằng chứng chứng minh hành vi không có lỗi cố ý. Đối với hành vi khai thuế sai nhưng đã tự nguyện khắc phục hậu quả, nộp đủ tiền thuế thiếu và tiền chậm nộp trước thời điểm lập biên bản, doanh nghiệp được xem xét áp dụng mức phạt tiền tối thiểu trong khung phạt.
4. Dịch vụ luật sư tư vấn và hỗ trợ tuân thủ nghĩa vụ thuế tại LCP Law Firm
Luật LCP hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát rủi ro xử phạt vi phạm nghĩa vụ thuế công ty, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và nghĩa vụ minh bạch thông tin. Mục tiêu là xác định sai sót, khắc phục đúng thủ tục và bảo vệ quyền giải trình hợp pháp của doanh nghiệp. Phạm vi công việc được xác lập theo hồ sơ thực tế, quyết định của cơ quan nhà nước và thời điểm phát sinh hành vi.
Luật sư của Luật LCP thực hiện các công việc sau:
- Rà soát tờ khai thuế, hóa đơn điện tử, chứng từ, sổ kế toán và hồ sơ quyết toán;
- Đánh giá hành vi vi phạm, mức phạt tiền, tiền chậm nộp, nguy cơ truy thu và biện pháp khắc phục;
- Kiểm tra hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, thời hạn thay đổi thông tin và dữ liệu chủ sở hữu hưởng lợi;
- Soạn công văn giải trình, văn bản đề nghị ghi nhận tình tiết giảm nhẹ và hồ sơ khai bổ sung;
- Đại diện hoặc hỗ trợ doanh nghiệp làm việc với cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh trong phạm vi ủy quyền;
- Xây dựng quy trình kiểm soát nghĩa vụ thuế, phân quyền kế toán và lưu trữ hồ sơ tuân thủ.
Kết luận
Xử phạt vi phạm nghĩa vụ thuế công ty không chỉ phát sinh từ số thuế thiếu mà còn từ quản trị dữ liệu và hồ sơ đăng ký doanh nghiệp. Quý khách hàng nên rà soát hồ sơ trước kỳ quyết toán, trước thanh tra thuế hoặc ngay khi phát hiện chênh lệch số liệu. Liên hệ Luật LCP qua Hotline: 0962275827 để được đánh giá hồ sơ, xác định hướng khắc phục và chuẩn bị phương án giải trình phù hợp.
