Công ty đào tạo nội bộ có được đòi tiền bồi thường khi nhân viên nghỉ việc phụ thuộc vào việc nội dung đào tạo và chi phí đào tạo có đáp ứng đúng quy định của Bộ luật Lao động 2019 hay không. Doanh nghiệp chỉ có quyền yêu cầu hoàn trả chi phí đào tạo khi đã ký kết hợp đồng đào tạo nghề hợp lệ và nhân viên vi phạm cam kết làm việc hoặc chấm dứt hợp đồng trái pháp luật. Quý khách hàng có thể tham khảo nội dung phân tích cụ thể dưới đây.
1. Các quy định về đào tạo nghề nội bộ trong lao động
Doanh nghiệp được mở lớp đào tạo nghề tại nơi làm việc để đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề cho người lao động theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 59 Bộ luật lao động và được sửa đổi bởi điểm a khoản 1 Điều 43 Luật giáo dục nghề nghiệp 2025.
Hai bên phải ký kết hợp đồng đào tạo nghề khi người lao động được đào tạo nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, theo khoản 1 Điều 62 BLLĐ. Doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc thiếu hợp đồng đào tạo nghề bằng văn bản khiến yêu cầu bồi thường sau này khó được chấp nhận.
Hợp đồng đào tạo nghề phải được lập thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản, cũng theo khoản 1 Điều 62 BLLĐ. Đây là điều kiện hình thức bắt buộc, không thể thay thế bằng cam kết miệng hoặc quy chế nội bộ đơn phương của doanh nghiệp. Nhân viên tham gia đào tạo nội bộ cần yêu cầu doanh nghiệp cung cấp bản hợp đồng đào tạo nghề ngay từ thời điểm ký kết.
Hợp đồng đào tạo nghề phải có các nội dung chủ yếu theo khoản 2 Điều 62 BLLĐ, bao gồm:
- Nghề đào tạo;
- Địa điểm, thời gian và tiền lương trong thời gian đào tạo;
- Thời hạn cam kết phải làm việc sau khi được đào tạo;
- Chi phí đào tạo và trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo;
- Trách nhiệm của người sử dụng lao động và người lao động.
2. Chi phí đào tạo nghề gồm những gì
Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ, theo khoản 3 Điều 62 BLLĐ. Đây là giới hạn quan trọng đối với doanh nghiệp khi tính toán số tiền yêu cầu bồi hoàn, vì chỉ những khoản chi có căn cứ chứng từ mới được công nhận. Doanh nghiệp không được cộng thêm chi phí đào tạo lại nhân sự thay thế hoặc khoản phạt vi phạm vào yêu cầu bồi thường.
Chi phí đào tạo cụ thể bao gồm:
- Chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập;
- Chi phí trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành;
- Các chi phí khác hỗ trợ cho người học;
- Tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người học trong thời gian đi học;
- Chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt nếu người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài.
3. Quy định về nội dung hoạt động đào tạo nghề
Người lao động được tự do lựa chọn đào tạo nghề nghiệp, tham gia đánh giá, công nhận kỹ năng nghề quốc gia, phát triển năng lực nghề nghiệp phù hợp với nhu cầu việc làm và khả năng của mình, theo khoản 1 Điều 59 BLLĐ. Quy định này khẳng định quyền chủ động của người lao động trong việc tham gia hoạt động đào tạo, kể cả đào tạo nội bộ do doanh nghiệp tổ chức. Doanh nghiệp không thể ép buộc nhân viên tham gia đào tạo mà không có sự đồng thuận.
Người sử dụng lao động xây dựng kế hoạch hằng năm và dành kinh phí cho việc đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, phát triển kỹ năng nghề cho người lao động đang làm việc cho mình, theo khoản 1 Điều 60 BLLĐ. Doanh nghiệp có quyền thành lập cơ sở giáo dục nghề nghiệp hoặc mở lớp đào tạo nghề tại nơi làm việc để đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề cho người lao động. Đây chính là căn cứ pháp lý cho hoạt động đào tạo nội bộ tại doanh nghiệp.
Nội dung hoạt động đào tạo nghề cần đáp ứng các yếu tố sau để làm căn cứ cho yêu cầu bồi thường sau này:
- Có kế hoạch đào tạo được xây dựng rõ ràng, gắn với vị trí công việc cụ thể;
- Có nguồn kinh phí đào tạo được ghi nhận bằng chứng từ hợp lệ;
- Có hợp đồng đào tạo nghề riêng biệt, không gộp chung vào hợp đồng lao động hoặc hợp đồng thử việc.
4. Các trường hợp người lao động phải bồi thường chi phí đào tạo khi nghỉ việc
Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật phải hoàn trả chi phí đào tạo theo khoản 3 Điều 40 và Điều 62 Bộ luật Lao động 2019. Đây là căn cứ trực tiếp để doanh nghiệp yêu cầu hoàn trả chi phí đào tạo khi người lao động nghỉ việc trái luật.
Ngoài ra, người lao động có thể phải hoàn trả chi phí đào tạo nếu vi phạm cam kết làm việc theo hợp đồng đào tạo nghề, kể cả trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động đúng quy định, nếu hợp đồng có thỏa thuận rõ về nghĩa vụ hoàn trả.
Các trường hợp thường phát sinh nghĩa vụ hoàn trả gồm:
- Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật theo Điều 35 Bộ luật Lao động 2019;
- Vi phạm thời hạn cam kết làm việc sau đào tạo;
- Chi phí đào tạo được xác định đầy đủ, có chứng từ hợp lệ và được thỏa thuận trong hợp đồng đào tạo nghề.
Ngược lại, nếu doanh nghiệp không ký hợp đồng đào tạo nghề bằng văn bản, không chứng minh được chi phí đào tạo thực tế hoặc hợp đồng không có thỏa thuận về thời hạn cam kết và nghĩa vụ hoàn trả, yêu cầu bồi hoàn sẽ khó được chấp nhận.
Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng hợp đồng đào tạo nghề chặt chẽ, xác định rõ nội dung đào tạo, chi phí, thời hạn cam kết làm việc và trách nhiệm hoàn trả khi người lao động vi phạm.
>>> Xem thêm: Dịch vụ luật sư tham gia hòa giải tranh chấp lao động
5. Dịch vụ Luật sư tư vấn về pháp luật lao động
Luật LCP hỗ trợ cả người sử dụng lao động và người lao động trong các vấn đề pháp lý liên quan đến đào tạo nội bộ và bồi thường chi phí đào tạo, bao gồm:
- Tư vấn quy định pháp luật lao động về hợp đồng đào tạo nghề, chi phí đào tạo cho cả người lao động và người sử dụng lao động.
- Rà soát, soạn thảo hợp đồng đào tạo nghề nội bộ, bảo đảm đầy đủ nội dung chủ yếu và chứng từ chi phí hợp lệ.
- Đánh giá rủi ro pháp lý đối với người lao động và người sử dụng lao động khi phát sinh tranh chấp bồi thường chi phí đào tạo.
- Hỗ trợ thu thập, rà soát chứng cứ chứng minh chi phí đào tạo thực tế và quá trình thực hiện cam kết làm việc.
- Soạn thảo đơn khiếu nại, yêu cầu hoặc hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết khi quyền lợi bị xâm phạm.
- Đại diện thương lượng, hòa giải hoặc tham gia giải quyết tranh chấp lao động tại Tòa án nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
Kết luận
Quý khách hàng là doanh nghiệp hoặc người lao động liên quan đến đào tạo nội bộ cần xác định rõ hợp đồng đào tạo nghề có được ký kết hợp lệ và chi phí đào tạo có chứng từ đầy đủ hay không trước khi phát sinh yêu cầu bồi thường. Việc chuẩn bị hồ sơ pháp lý chặt chẽ ngay từ đầu giúp hạn chế tối đa tranh chấp và rủi ro pháp lý về sau.
Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn cụ thể, vui lòng liên hệ Luật LCP qua Hotline: 0962275827 để được hỗ trợ kịp thời.
