Cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến tên miền là việc khai thác tên miền nhằm tạo liên tưởng sai về chủ thể kinh doanh, nguồn gốc hàng hóa hoặc dịch vụ. Tranh chấp thường gắn với nhãn hiệu đã đăng ký bảo hộ, tên thương mại được sử dụng hợp pháp và website có lượng truy cập. Nội dung sau Luật LCP phân tích hành vi, căn cứ xử lý và hướng giải quyết tranh chấp tên miền tại Việt Nam.
1. Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến đăng ký và chiếm giữ tên miền
Cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến tên miền không phát sinh chỉ vì tên miền giống nhãn hiệu.
1.1. Đăng ký tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu được bảo hộ
Tên miền có thể trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu, tên thương mại, tên doanh nghiệp hoặc chỉ dẫn địa lý. Ví dụ, doanh nghiệp sở hữu nhãn hiệu “LCP Law” có thể gặp rủi ro nếu một bên khác đăng ký tên miền lcp-law.vn, lcplaw.com.vn hoặc tên miền chứa dấu hiệu tương tự để cung cấp dịch vụ pháp lý, quảng cáo hoặc dẫn người dùng đến website khác.
Căn cứ Điều 16 Nghị định 147/2024/NĐ-CP, tranh chấp tên miền quốc gia “.vn” được xem xét khi có đủ ba nhóm điều kiện: tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với đối tượng quyền hợp pháp của nguyên đơn; bị đơn không có quyền hoặc lợi ích hợp pháp liên quan đến tên miền; bị đơn sử dụng tên miền với dụng ý xấu nhằm lợi dụng uy tín, danh tiếng để thu lợi bất chính hoặc cạnh tranh không lành mạnh.
1.2. Mua bán hoặc cho thuê tên miền nhằm trục lợi từ chủ sở hữu nhãn hiệu
Sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký tên miền, chủ thể vi phạm không triển khai hoạt động cung cấp hàng hóa, dịch vụ thực tế trên website. Thay vào đó, đối tượng tiến hành chào bán, cho thuê lại tên miền cho chính chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc đối thủ cạnh tranh với mức giá cao vượt quá chi phí đăng ký thông thường.
Theo quy định tại Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ, mục đích chiếm giữ tên miền để bán hoặc cho thuê lại nhằm thu lợi bất chính là căn cứ cấu thành hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến tên miền.
2. Các hành vi gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng và lợi dụng uy tín của nhãn hiệu khác
Các hành vi gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng và lợi dụng uy tín của nhãn hiệu khác trực tiếp can thiệp vào quyết định mua hàng của khách hàng trên thị trường số.
2.1. Sử dụng tên miền chứa dấu hiệu trùng nhằm cạnh tranh không lành mạnh trong thương mại
Cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến việc vận hành website chứa tên miền vi phạm ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh thu và uy tín doanh nghiệp. Tổ chức thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh cố ý đưa các dấu hiệu trùng hoặc tương tự vào cấu trúc tên miền nhằm thu hút traffic, điều hướng khách hàng từ nhãn hiệu gốc sang hệ thống sản phẩm của mình.
Căn cứ khoản 1 Điều 45 Luật Cạnh tranh 2018, việc sử dụng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn về chủ thể kinh doanh, hoạt động kinh doanh, xuất xứ hàng hóa, dịch vụ là hành vi bị cấm. Hành vi này lợi dụng uy tín, sức mạnh đầu tư tài chính và tệp khách hàng có sẵn của nhãn hiệu bị xâm phạm để thu lợi bất chính trong hoạt động thương mại.
2.2. Mạo danh trang thông tin điện tử gây nhầm lẫn nguồn gốc hàng hóa và dịch vụ
Tên miền giả mạo có thể được sử dụng để nhận đặt hàng, quảng cáo dịch vụ, thu tiền, thu thập dữ liệu, phát tán thông tin sai lệch hoặc chuyển tiếp người truy cập sang website khác. Chủ thể quyền cần lập vi bằng hoặc lưu chứng cứ điện tử về giao diện website, URL, thời gian truy cập, nội dung quảng cáo, thông tin giao dịch và phản ánh của khách hàng trước khi bên vi phạm thay đổi nội dung.
3. Biện pháp xử lý vi phạm cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến tên miền
Biện pháp xử lý phụ thuộc vào tên miền tranh chấp, chứng cứ về quyền sở hữu công nghiệp, mức độ gây nhầm lẫn và yêu cầu của chủ thể quyền.
3.1. Hình thức xử phạt hành chính và biện pháp buộc thu hồi hoặc thay đổi tên miền
Căn cứ cơ sở pháp lý Điều 16 Nghị định 99/2013/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 126/2021/NĐ-CP) quy định hình thức xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm quy định về đăng ký, sử dụng tên miền. Mức phạt tiền đối với cá nhân lên đến 25.000.000 đồng và đối với tổ chức lên đến 50.000.000 đồng. Ngoài ra, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả:
- Buộc thay đổi thông tin tên miền hoặc trả lại tên miền.
- Buộc thu hồi tên miền theo quy định tại Thông tư 24/2015/TT-BTTTT và Thông tư 21/2021/TT-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông nếu không thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.
>>> Xem thêm: Cách xử lý fanpage giả mạo thương hiệu doanh nghiệp trên Facebook
3.2. Thủ tục khởi kiện tại Tòa án và giải quyết tranh chấp tên miền theo quy định
Phương thức tố tụng tư pháp giải quyết triệt để hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến sở hữu trí tuệ. Nguyên đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền yêu cầu bị đơn chấm dứt hành vi sử dụng tên miền, trả lại tên miền, và bồi thường thiệt hại theo quy định tại Điều 198 Luật Sở hữu trí tuệ 2005.
Ngoài ra, tranh chấp tên miền quốc gia .vn có thể giải quyết thông qua Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) hoặc cơ chế giải quyết tranh chấp tên miền của VNNIC theo Thông tư 24/2015/TT-BTTTT (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 21/2021/TT-BTTTT). Việc lựa chọn thủ tục tư pháp giúp doanh nghiệp bảo vệ toàn diện tài sản vô hình và khôi phục quyền sở hữu tên miền bị chiếm đoạt.
4. Dịch vụ luật sư tư vấn và giải quyết tranh chấp tên miền tại LCP Law Firm
Luật LCP tư vấn tranh chấp tên miền gắn với nhãn hiệu, tên thương mại, website, thương mại điện tử và hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Hồ sơ cần được đánh giá trước khi gửi cảnh báo, đề nghị xử lý hành chính hoặc khởi kiện.
Luật sư của Luật LCP thực hiện các công việc sau:
- Rà soát tên miền, website, thông tin chủ thể đăng ký và dấu hiệu nhầm lẫn;
- Đánh giá quyền đối với nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý và chứng cứ sử dụng thực tế;
- Thu thập, chuẩn hóa chứng cứ điện tử về nội dung mạo danh, chuyển hướng, quảng cáo và chào bán tên miền;
- Soạn thư cảnh báo, đề xuất thương lượng, yêu cầu chấm dứt hành vi và chuyển giao tên miền;
- Đại diện chuẩn bị hồ sơ kiến nghị xử lý hành chính, yêu cầu biện pháp ngăn chặn hoặc giải quyết tranh chấp;
- Đại diện Quý khách hàng trong thủ tục khởi kiện, yêu cầu bồi thường thiệt hại và thi hành kết quả giải quyết tranh chấp.
Kết luận
Cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến tên miền cần được xử lý dựa trên chứng cứ về quyền hợp pháp và dụng ý sử dụng tên miền. Quý khách hàng nên lưu giữ chứng cứ ngay từ khi phát hiện website mạo danh, hoạt động bán hàng gây nhầm lẫn hoặc hành vi chào bán tên miền. Liên hệ Luật LCP qua Hotline: 0962275827 để được đánh giá hồ sơ và xây dựng phương án xử lý tranh chấp tên miền.
