Hủy phán quyết trọng tài thương mại là quyền pháp lý của các bên khi phán quyết trọng tài vi phạm quy định pháp luật. Luật Trọng tài thương mại 2010 quy định căn cứ và thủ tục cụ thể để Tòa án nhân dân xem xét yêu cầu hủy phán quyết. Quý khách hàng cần nắm rõ các trường hợp được hủy phán quyết trọng tài, thẩm quyền của Tòa án và quy trình thực hiện để bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Bài viết phân tích chi tiết thủ tục yêu cầu hủy phán quyết trọng tài thương mại theo quy định pháp luật Việt Nam.
Căn cứ hủy phán quyết trọng tài thương mại
Căn cứ hủy phán quyết trọng tài thương mại được quy định tại khoản 2 Điều 68 Luật Trọng tài thương mại 2010. Hội đồng trọng tài phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật khi ra phán quyết trọng tài. Phán quyết trọng tài bị hủy khi thuộc một trong năm trường hợp cụ thể theo quy định của Luật Trọng tài thương mại 2010.
Không có thoả thuận trọng tài hoặc thỏa thuận trọng tài vô hiệu
Trường hợp đầu tiên là không có thỏa thuận trọng tài hoặc thỏa thuận trọng tài vô hiệu. Thỏa thuận trọng tài là cơ sở pháp lý để Hội đồng trọng tài thực hiện quyền tài phán đối với tranh chấp thương mại. Khi không có thỏa thuận trọng tài hợp lệ, Hội đồng trọng tài thiếu thẩm quyền giải quyết tranh chấp và phán quyết trọng tài trở thành vô hiệu. Thỏa thuận trọng tài vô hiệu khi thuộc một trong các trường hợp được quy định tại Điều 18 Luật Trọng tài Thương mại 2010 như vi phạm điều kiện về năng lực pháp lý của các bên, đối tượng tranh chấp không thuộc phạm vi giải quyết bằng trọng tài thương mại…
Thành phần Hội đồng trọng tài, thủ tục tố tụng trọng tài không phù hợp hoặc trái với quy định
Thành phần Hội đồng trọng tài, thủ tục tố tụng trọng tài không phù hợp với thoả thuận của các bên hoặc trái với các quy định của Luật Trọng tài Thương mại 2010 là một trong các căn cứ để yêu cầu hủy phán quyết trọng tài thương mại.
Thành phần Hội đồng trọng tài phải được thành lập theo đúng thỏa thuận của các bên hoặc quy định của Luật Trọng tài thương mại 2010. Trọng tài viên phải đáp ứng các tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm và không thuộc các trường hợp bị cấm. Thủ tục tố tụng trọng tài bao gồm các quy định về thời hạn, trình tự giải quyết tranh chấp, quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia.
Thành phần Hội đồng trọng tài, thủ tục tố tụng trọng tài không phù hợp với thoả thuận của các bên hoặc trái với các quy định của Luật Trọng tài Thương mại 2010 là một trong các căn cứ để yêu cầu hủy phán quyết trọng tài thương mại
Vụ tranh chấp không thuộc thẩm quyền của Hội đồng trọng tài
Trường hợp thứ ba là vụ tranh chấp không thuộc thẩm quyền của Hội đồng trọng tài; trường hợp phán quyết trọng tài có nội dung không thuộc thẩm quyền của Hội đồng trọng tài thì nội dung đó bị huỷ. Thẩm quyền của Hội đồng trọng tài được xác định theo thỏa thuận trọng tài của các bên và quy định của pháp luật.
Các tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan hành chính, cơ quan tư pháp khác không thể giải quyết bằng trọng tài thương mại. Phán quyết trọng tài có nội dung vượt quá thẩm quyền sẽ bị hủy toàn bộ hoặc từng phần.
Trường hợp thứ tư là liên quan đến chứng cứ hoặc trọng tài viên
Trường hợp thứ tư bao gồm hai tình huống vi phạm nghiêm trọng.
- Chứng cứ do các bên cung cấp mà Hội đồng trọng tài căn cứ vào đó để ra phán quyết là giả mạo
- Trọng tài viên nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác của một bên tranh chấp làm ảnh hưởng đến tính khách quan, công bằng của phán quyết trọng tài
Chứng cứ giả mạo làm cơ sở cho phán quyết trọng tài ảnh hưởng đến tính chính xác và công bằng của việc giải quyết tranh chấp.
Trọng tài viên nhận hối lộ từ một bên tranh chấp vi phạm nguyên tắc trung lập, khách quan trong quá trình giải quyết tranh chấp.
Các hành vi này làm mất tính hợp pháp của phán quyết trọng tài và gây thiệt hại nghiêm trọng đến quyền lợi của bên bị vi phạm.
Phán quyết trọng tài trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam
Trường hợp cuối cùng là phán quyết trọng tài trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam. Nguyên tắc cơ bản của pháp luật bao gồm các quy định về trật tự công cộng, đạo đức xã hội, chủ quyền quốc gia. Phán quyết trọng tài không được vi phạm các quy định cưỡng chế của pháp luật Việt Nam hoặc trái với lợi ích quốc gia. Tòa án sẽ đánh giá cụ thể từng trường hợp để xác định có vi phạm nguyên tắc cơ bản hay không.
Cơ quan có thẩm quyền hủy phán quyết trọng tài
Tòa án nhân dân là cơ quan duy nhất có thẩm quyền hủy phán quyết trọng tài theo quy định tại Điều 71 Luật Trọng tài thương mại 2010. Từ ngày 01/7/2025, thẩm quyền hủy phán quyết trọng tài thuộc về ba Tòa án nhân dân cấp tỉnh cụ thể. Sự thay đổi này nhằm tập trung thẩm quyền và nâng cao chất lượng xét xử các vụ việc liên quan đến trọng tài thương mại.
Theo khoản 3 Điều 7 Luật Trọng tài Thương mại 2010 (sửa đổi bởi Khoản 1 Điều 2 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân sửa đổi 2025) quy định Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền hủy phán quyết trọng tài. Khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 quy định thẩm quyền thuộc về ba Tòa án nhân dân cấp tỉnh: Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.
- Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội có phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ đối với 18 tỉnh, thành phố.
- Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng có phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ đối với 07 tỉnh, thành phố
- Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ đối với 09 tỉnh, thành phố
Quý khách hàng cần xác định đúng Tòa án có thẩm quyền để nộp đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài. Việc nộp đơn sai Tòa án sẽ dẫn đến việc trả lại hồ sơ và mất thời gian xử lý.
Thời hạn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài
Theo khoản 1 Điều 69 Luật Trọng tài Thương mại 2010 thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được phán quyết trọng tài, nếu một bên có đủ căn cứ để chứng minh được rằng Hội đồng trọng tài đã ra phán quyết thuộc một trong những trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 68 của Luật này, thì có quyền làm đơn gửi Toà án có thẩm quyền yêu cầu huỷ phán quyết trọng tài. Đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài phải kèm theo các tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu hủy phán quyết trọng tài là có căn cứ và hợp pháp.
Trường hợp gửi đơn quá hạn vì sự kiện bất khả kháng thì thời gian có sự kiện bất khả kháng không được tính vào thời hạn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài.
Thời điểm bắt đầu tính thời hạn 30 ngày là ngày bên có yêu cầu nhận được phán quyết trọng tài. Việc nhận phán quyết phải được xác định rõ ràng thông qua chứng từ giao nhận hoặc biên bản bàn giao.
Sự kiện bất khả kháng có thể làm gián đoạn thời hạn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài. Sự kiện bất khả kháng bao gồm thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc các tình huống khác nằm ngoài khả năng kiểm soát của con người. Bên có yêu cầu phải chứng minh được sự kiện bất khả kháng xảy ra trong thời gian cần thực hiện thủ tục nộp đơn.
Hồ sơ và thủ tục yêu cầu hủy phán quyết trọng tài thương mại
Hồ sơ yêu cầu hủy phán quyết trọng tài phải được chuẩn bị đầy đủ theo quy định tại Điều 70 Luật Trọng tài thương mại 2010. Thủ tục thực hiện theo trình tự cụ thể được quy định tại Điều 71 của Luật này. Việc chuẩn bị hồ sơ chính xác và tuân thủ đúng thủ tục sẽ quyết định đến kết quả xem xét yêu cầu hủy phán quyết trọng tài.
Hồ sơ yêu cầu hủy phán quyết trọng tài
Hồ sơ yêu cầu hủy phán quyết trọng tài phải được chuẩn bị đầy đủ theo quy định tại Điều 70 Luật Trọng tài thương mại 2010. Thủ tục thực hiện theo trình tự cụ thể được quy định tại Điều 71 của Luật này. Việc chuẩn bị hồ sơ chính xác và tuân thủ đúng thủ tục sẽ quyết định đến kết quả xem xét yêu cầu hủy phán quyết trọng tài.
Theo Điều 70 Luật Trọng tài thương mại 2010 quy định Đơn yêu cầu huỷ phán quyết trọng tài phải có các nội dung chủ yếu sau đây:
- Ngày, tháng, năm làm đơn;
- Tên và địa chỉ của bên có yêu cầu
- Yêu cầu và căn cứ huỷ phán quyết trọng tài.
Kèm theo đơn yêu cầu phải có các giấy tờ sau đây:
- Bản chính hoặc bản sao phán quyết trọng tài đã được chứng thực hợp lệ;
- Bản chính hoặc bản sao thoả thuận trọng tài đã được chứng thực hợp lệ.
Giấy tờ kèm theo đơn yêu cầu bằng tiếng nước ngoài phải được dịch ra tiếng Việt và bản dịch phải được chứng thực hợp lệ.
Đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài là tài liệu quan trọng nhất trong hồ sơ. Tài liệu phải được sắp xếp theo thứ tự logic và có mục lục để Tòa án dễ dàng tra cứu.
Thủ tục xem xét yêu cầu hủy phán quyết trọng tài
Theo quy định thì theo Điều 71 Luật Trọng tài Thương mại 2010 (được hướng dẫn bởi Điều 15 Nghị quyết 01/2014/NQ-HĐTP) thì Thủ tục xem xét yêu cầu hủy phán quyết trọng tài bắt đầu từ việc nộp đơn đến Tòa án có thẩm quyền. Sau khi thụ lý, Tòa án thông báo ngay cho Trung tâm trọng tài hoặc Trọng tài viên để họ có cơ hội trình bày ý kiến. Chánh án chỉ định Hội đồng xét đơn gồm ba Thẩm phán trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý.
Trong thời hạn 30 ngày Hội đồng xét đơn mở phiên họp để xét đơn yêu cầu. Trước ngày mở phiên họp 07 ngày làm việc, Tòa án chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát cùng cấp nghiên cứu. Đại diện Viện kiểm sát sẽ tham gia phiên họp và trình bày ý kiến về việc có nên hủy phán quyết trọng tài hay không.
Kết thúc phiên họp, Hội đồng xét đơn ra quyết định hủy hoặc không hủy phán quyết trọng tài. Quyết định này có tính chất cuối cùng và không thể khiếu nại, kháng cáo. Quyết định hủy phán quyết trọng tài có hiệu lực ngay sau khi được công bố tại phiên họp.
Dịch vụ luật sư thực hiện thủ tục yêu cầu hủy phán quyết trọng tài thương mại
Dịch vụ luật sư chuyên nghiệp giúp Quý khách hàng thực hiện hiệu quả thủ tục yêu cầu hủy phán quyết trọng tài thương mại. Luật sư có kinh nghiệm về trọng tài sẽ đánh giá chính xác căn cứ hủy phán quyết và xây dựng chiến lược pháp lý phù hợp. Việc sử dụng dịch vụ luật sư chuyên môn cao sẽ tăng khả năng thành công trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Quý khách.
- Phân tích và xác định căn cứ để hủy phán quyết trọng tài thương mại
- Soạn thảo đơn yêu cầu và chuẩn bị hồ sơ yêu cầu hủy phán quyết trọng tài
- Hỗ trợ và hướng dẫn khách hàng thu thập chứng cứ
- Tư vấn và xác định thẩm quyền của tòa án chính xác theo quy định của pháp luật
- Đại diện nộp hồ sơ, bổ sung tài liệu chứng cứ theo yêu cầu
- Tham gia phiên họp xét đơn để bảo vệ quyền lợi và trình bày lập luận pháp lý
Thủ tục yêu cầu hủy phán quyết trọng tài thương mại đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về pháp luật và kinh nghiệm thực tiễn. Quý khách hàng cần nắm rõ căn cứ hủy phán quyết, thẩm quyền Tòa án và thời hạn thực hiện để bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Việc chuẩn bị hồ sơ chính xác và tuân thủ đúng thủ tục pháp lý sẽ quyết định đến thành công của yêu cầu hủy phán quyết trọng tài. Luật sư Luật LCP sẵn sàng hỗ trợ Quý khách trong toàn bộ quá trình với dịch vụ chuyên nghiệp và tận tâm. Liên hệ Hotline: 0962275827 để được tư vấn miễn phí.
