Khởi kiện yêu cầu công ty trả tiền mua hàng hóa là biện pháp pháp lý mà bên bán hàng áp dụng khi bên mua vi phạm nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng mua bán. Nghĩa vụ thanh toán tiền mua hàng theo Điều 50 Luật Thương mại 2005 và Điều 440 Bộ luật Dân sự 2015 quy định bên mua phải thanh toán đủ số tiền, đúng thời hạn, địa điểm và phương thức đã thỏa thuận. Thời hiệu khởi kiện tranh chấp thương mại là hai năm kể từ thời điểm quyền lợi bị xâm phạm theo Điều 319 Luật Thương mại 2005. Bài viết phân tích quy trình khởi kiện, hồ sơ cần thiết và thủ tục tố tụng tại tòa án.
1. Quyền khởi kiện yêu cầu công ty thanh toán công nợ mua bán hàng hóa
Quyền khởi kiện yêu cầu công ty thanh toán công nợ mua bán hàng hóa phát sinh khi bên mua vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền theo hợp đồng. Điều 186 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm có quyền khởi kiện yêu cầu tòa án giải quyết tranh chấp. Việc vi phạm nghĩa vụ thanh toán xảy ra khi bên mua không thanh toán đúng thời hạn, không thanh toán đủ số tiền hoặc thanh toán không đúng phương thức đã thỏa thuận trong hợp đồng mua bán hàng hóa.
Nghĩa vụ thanh toán tiền là nghĩa vụ chủ yếu của bên mua trong hợp đồng mua bán hàng hóa và tài sản. Theo khoản 1 Điều 50 Luật Thương mại 2005, bên mua có nghĩa vụ thanh toán tiền mua hàng và nhận hàng theo thỏa thuận trong hợp đồng. Quy định này áp dụng cho các giao dịch thương mại giữa thương nhân, doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh.
Nghĩa vụ thanh toán bao gồm việc trả đủ số tiền, đúng thời hạn, đúng địa điểm và theo phương thức đã thỏa thuận. Thời hạn thanh toán là yếu tố bắt buộc trong hợp đồng, xác định thời điểm bên mua phải hoàn thành nghĩa vụ thanh toán. Nếu hợp đồng không quy định thời hạn cụ thể, bên mua phải thanh toán ngay khi nhận tài sản hoặc khi nhận chứng từ chứng minh quyền sở hữu tài sản.
Việc vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền xảy ra khi bên mua không thanh toán đúng thời hạn, không thanh toán đủ số tiền hoặc thanh toán không đúng phương thức đã thỏa thuận.
2. Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa
Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa là thời hạn mà bên bán có quyền yêu cầu tòa án giải quyết tranh chấp. Điều 319 Luật Thương mại 2005 quy định thời hiệu khởi kiện áp dụng đối với các tranh chấp thương mại là 02 (hai) năm kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm. Quy định này áp dụng cho tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa giữa các doanh nghiệp do có tính chất thương mại, khác với thời hiệu ba năm áp dụng cho các tranh chấp hợp đồng dân sự thông thường.
>>> Xem thêm: Thủ tục giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa với công ty
3. Hồ sơ khởi kiện tranh chấp thanh toán tiền mua hàng hóa
Hồ sơ khởi kiện tranh chấp thanh toán tiền mua hàng hóa bao gồm đơn khởi kiện và các tài liệu chứng minh theo quy định khoản 4 và khoản 5 Điều 189 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Đơn khởi kiện phải được lập theo Mẫu số 23-DS ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ngày 13/01/2017. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác đảm bảo đơn khởi kiện được thụ lý và xem xét theo đúng quy trình tố tụng.
Đơn khởi kiện
Đơn khởi kiện ra tòa án phải ghi rõ họ tên, địa chỉ của nguyên đơn và bị đơn, nội dung yêu cầu cụ thể về việc thanh toán tiền mua hàng hóa, căn cứ pháp lý và căn cứ thực tế của yêu cầu khởi kiện. Hợp đồng mua bán và các phụ lục hợp đồng nếu có cần nộp bản gốc hoặc bản sao có chứng thực để chứng minh sự tồn tại và nội dung thỏa thuận giữa các bên. Các văn bản liên quan đến việc thực hiện hợp đồng như phiếu giao hàng, hóa đơn, biên bản nghiệm thu, thư từ trao đổi giữa hai bên chứng minh việc giao hàng đã hoàn tất và bên mua đã nhận hàng.
>>> TẢI VỀ: Mẫu đơn khởi kiện tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa
Tài liệu đính kèm theo đơn khởi kiện
Tài liệu chứng minh thiệt hại bao gồm bảng kê chi phí, hóa đơn, chứng từ thanh toán, báo cáo định giá nếu yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc tiền lãi chậm thanh toán. Giấy tờ pháp lý bản sao có chứng thực như căn cước công dân, hộ chiếu đối với cá nhân; Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Quyết định bổ nhiệm người đại diện pháp luật và Giấy ủy quyền nếu có đối với pháp nhân. Tất cả tài liệu bằng tiếng nước ngoài phải được dịch thuật và chứng thực theo quy định pháp luật Việt Nam. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ giúp rút ngắn thời gian thụ lý và tăng hiệu quả giải quyết tranh chấp tại tòa án.
4. Trình tự thủ tục khởi kiện tại tòa án
Trình tự thủ tục khởi kiện tại tòa án được thực hiện theo quy trình của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Quý khách hàng cần tuân thủ từng bước để đảm bảo đơn khởi kiện được thụ lý và giải quyết. Việc thực hiện đúng trình tự giúp rút ngắn thời gian tố tụng và tăng hiệu quả giải quyết tranh chấp thanh toán tiền mua hàng hóa.
>>> Xem thêm: Trách nhiệm đối với hàng hóa không phù hợp với hợp đồng
Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện
Người khởi kiện gửi đơn khởi kiện kèm theo tài liệu, chứng cứ mà mình hiện có đến Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án bằng các phương thức sau đây:
- Nộp trực tiếp tại Tòa án;
- Gửi đến Tòa án theo đường dịch vụ bưu chính;
- Gửi trực tuyến bằng hình thức điện tử qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).
Bước 2: Giai đoạn tiếp nhận và xử lý hồ sơ
Sau khi tiếp nhận hồ sơ khởi kiện, tòa án sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ trong thời hạn 08 ngày. Cụ thể theo quy định của khoản 2 và khoản 3 Điều 191 BLTTDS 2015 có quy định như sau
Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án phân công một Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện.
Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày được phân công, Thẩm phán phải xem xét đơn khởi kiện và có một trong các quyết định sau đây:
Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện;
- Tiến hành thủ tục thụ lý vụ án theo thủ tục thông thường hoặc theo thủ tục rút gọn nếu vụ án có đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục rút gọn quy định tại khoản 1 Điều 317 của Bộ luật này;
- Chuyển đơn khởi kiện cho Tòa án có thẩm quyền và thông báo cho người khởi kiện nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khác;
- Trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện nếu vụ việc đó không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
Bước 3: Thụ lý đơn khởi kiện
Theo quy định tại Điều 195 BLTTDS 2015, Sau khi nhận đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo, nếu xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì Thẩm phán phải thông báo ngay cho người khởi kiện biết để họ đến Tòa án làm thủ tục nộp tiền tạm ứng án phí trong trường hợp họ phải nộp tiền tạm ứng án phí.
Thẩm phán dự tính số tiền tạm ứng án phí, ghi vào giấy báo và giao cho người khởi kiện để họ nộp tiền tạm ứng án phí. Trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được giấy báo của Tòa án về việc nộp tiền tạm ứng án phí, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí và nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí.
Thẩm phán thụ lý vụ án khi người khởi kiện nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí.
Trường hợp người khởi kiện được miễn hoặc không phải nộp tiền tạm ứng án phí thì Thẩm phán phải thụ lý vụ án khi nhận được đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo.
Bước 4: Giai đoạn chuẩn bị xét xử
Giai đoạn chuẩn bị xét xử diễn ra trong thời hạn 04 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án, trường hợp vụ án có tình tiết phức tạp thì có thể gia hạn thêm 02 tháng. Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án sẽ tiến hành các hoạt động chuẩn bị xét xử như: triệu tập các bên tham gia tố tụng, thu thập tài liệu chứng cứ, tiến hành hòa giải, giao nộp tiếp cận và công khai chứng cứ trước khi đưa vụ án ra xét xử. Chi tiết thẩm phán thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn được quy định tại Điều 203 BLTTDS 2015
Bước 5: Mở phiên tòa sơ thẩm
Trong thời hạn 01 tháng, kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa; trường hợp có lý do chính đáng thì thời hạn này là 02 tháng
Tại phiên tòa, các bên sẽ trình bày quan điểm, xuất trình chứng cứ và tranh luận về vụ án. Sau khi xem xét toàn bộ vụ án, tòa án sẽ ra bản án quyết định quyền và nghĩa vụ của các bên. Bản án có hiệu lực pháp lý sau khi hết thời hạn kháng cáo hoặc kháng nghị.
>>> Xem thêm: Dịch vụ Luật sư tranh tụng
Bước 6: Giai đoạn phúc thẩm (nếu có) và thi hành án
Trường hợp các đương sự không đồng ý với bản án sơ thẩm thì có quyền kháng cáo lên tòa án cấp phúc thẩm. Thời hạn kháng cáo đối với bản án của Tòa án cấp sơ thẩm là 15 ngày, kể từ ngày tuyên án; đối với đương sự, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khởi kiện không có mặt tại phiên tòa hoặc không có mặt khi tuyên án mà có lý do chính đáng thì thời hạn kháng cáo được tính từ ngày họ nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.
Đối với trường hợp đương sự, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khởi kiện đã tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt khi Tòa án tuyên án mà không có lý do chính đáng thì thời hạn kháng cáo được tính từ ngày tuyên án.
Bản án sơ thẩm của Tòa án cấp sơ thẩm hoặc những phần bản án sơ thẩm của Tòa án cấp sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm thì có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
5. Dịch vụ luật sư tham gia tố tụng trong vụ án tranh chấp hợp đồng do bên mua vi phạm nghĩa vụ thanh toán
Dịch vụ luật sư tham gia tố tụng trong vụ án tranh chấp hợp đồng do bên mua vi phạm nghĩa vụ thanh toán hỗ trợ Quý khách hàng bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
- Tư vấn pháp lý về quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng mua bán hàng hóa
- Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện bao gồm soạn thảo đơn khởi kiện, thu thập và chứng cứ, tài liệu
- Nộp đơn khởi kiện và theo dõi quá trình thụ lý vụ án tại tòa án, làm việc với Thẩm phán và bổ sung hồ sơ nếu cần thiết
- Đại diện Quý khách hàng tham gia các phiên họp, hòa giải trước khi đưa vụ án ra xét xử
- Thu thập bổ sung chứng cứ trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, đề nghị tòa án thu thập chứng cứ từ cơ quan, tổ chức có liên quan
- Chuẩn bị văn bản tranh tụng, phân tích chứng cứ và xây dựng lập luận pháp lý để bảo vệ quyền lợi của Quý khách hàng
- Tham gia phiên tòa sơ thẩm, trình bày yêu cầu, xuất trình chứng cứ, đưa ra lập luận và tranh luận với bên đối phương
- Nghiên cứu bản án sơ thẩm, tư vấn về quyền kháng cáo và chuẩn bị hồ sơ kháng cáo nếu bản án chưa đảm bảo quyền lợi của Quý khách hàng
- Đại diện Quý khách hàng trong giai đoạn phúc thẩm, tham gia phiên tòa phúc thẩm
- Theo dõi và hỗ trợ thi hành án sau khi bản án có hiệu lực pháp luật
Kết luận
Luật LCP cung cấp dịch vụ luật sư tham gia tố tụng tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa với đội ngũ luật sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực thương mại và tố tụng dân sự. Quý khách hàng cần hỗ trợ pháp lý về khởi kiện yêu cầu công ty trả tiền mua hàng hóa, vui lòng liên hệ Luật LCP qua Hotline 0962275827 để được tư vấn chi tiết và giải đáp thắc mắc pháp lý.
