Xử lý bồi thường thiệt hại vật chất lao động do làm hỏng phần mềm là thủ tục pháp lý được đặt ra khi người lao động, trong quá trình thực hiện công việc, gây hư hỏng hệ thống phần mềm hoặc dữ liệu thuộc quyền quản lý của doanh nghiệp. Luật LCP phân tích cụ thể các quy định pháp luật liên quan trong nội dung dưới đây.Xử lý bồi thường thiệt hại vật chất lao động do làm hỏng phần mềm
1. Làm hư hỏng phần mềm có thuộc trường hợp thiệt hại vật chất
Trách nhiệm vật chất trong lao động phát sinh khi hành vi của người lao động gây tổn thất trực tiếp đến tài sản của người sử dụng lao động.
1.1. Các trường hợp phải bồi thường trách nhiệm vật chất trong lao động
Khoản 1 Điều 129 Bộ luật Lao động 2019 quy định: người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật. Khoản 2 Điều 129 bổ sung trường hợp người lao động bị sa thải do hành vi trộm cắp, gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, đồng thời có thể bị yêu cầu bồi thường thiệt hại.
1.2. Phần mềm có được xem là tài sản của doanh nghiệp hay không
Luật Sở hữu trí tuệ ghi nhận chương trình máy tính là đối tượng bảo hộ quyền tác giả, thuộc quyền tài sản của tổ chức sở hữu. Phần mềm do doanh nghiệp đầu tư xây dựng, mua bản quyền hoặc quản lý vận hành cấu thành tài sản vô hình, được ghi nhận trên sổ sách kế toán và có giá trị sử dụng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
2. Xác định căn cứ áp dụng trách nhiệm và mức bồi thường thiệt hại về tài sản
Việc xác định mức bồi thường thiệt hại không dựa trên đánh giá chủ quan của người sử dụng lao động mà tuân theo căn cứ pháp lý cụ thể. Xác định căn cứ áp dụng trách nhiệm và mức bồi thường thiệt hại về tài sản
2.1. Căn cứ đánh giá mức độ lỗi vô ý hoặc cố ý của người lao động khi xảy ra sự cố
Khoản 1 Điều 130 Bộ luật Lao động 2019 quy định việc xem xét, quyết định mức bồi thường thiệt hại phải căn cứ vào lỗi, mức độ thiệt hại thực tế và hoàn cảnh thực tế gia đình, nhân thân, tài sản của người lao động. Lỗi vô ý, thể hiện qua sơ suất trong thao tác vận hành hệ thống, áp dụng mức bồi thường giới hạn theo khoản 1 Điều 129. Lỗi cố ý, thể hiện qua hành vi chủ đích xóa dữ liệu, cài đặt mã độc hoặc phá hoại hệ thống phần mềm, áp dụng mức bồi thường một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường.
2.2. Phương pháp tính toán giá trị tài sản khấu hao và xác định mức thiệt hại vật chất thực tế
Giá trị thiệt hại thực tế xác định trên cơ sở giá trị còn lại của tài sản sau khấu hao, đối chiếu với chi phí khôi phục dữ liệu, chi phí khắc phục lỗi hệ thống và tổn thất phát sinh do gián đoạn vận hành. Doanh nghiệp áp dụng nguyên tắc trích khấu hao tài sản cố định vô hình theo quy định pháp luật kế toán để xác định giá trị còn lại tại thời điểm xảy ra thiệt hại.
2.3. Giới hạn mức bồi thường tối đa trích từ tiền lương của người lao động theo quy định hiện hành
Trường hợp thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất, giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng, mức bồi thường tối đa là 3 tháng tiền lương của người lao động, thực hiện bằng hình thức khấu trừ hằng tháng.Trường hợp thiệt hại từ 10 tháng lương tối thiểu vùng trở lên hoặc phát sinh từ lỗi cố ý, mức bồi thường được xác định một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường, không bị giới hạn theo tỷ lệ lương tháng nêu trên.
3. Trình tự kiểm kê và lập danh mục tài sản làm căn cứ thu hồi thiệt hại
Nhằm thiết lập căn cứ khách quan, đúng quy định cho việc thu hồi thiệt hại, tổ chức/đơn vị tiến hành quy trình kiểm kê và lập danh mục tài sản chi tiết theo các bước cụ thể dưới đây.
Trình tự kiểm kê và lập danh mục tài sản làm căn cứ thu hồi thiệt hại
3.1. Lập biên bản hiện trường kiểm kê tình trạng hư hỏng, mất mát tài sản của công ty
Điều 71 Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định khi phát hiện người lao động có hành vi làm hư hỏng, làm mất dụng cụ, thiết bị hoặc tài sản khác của người sử dụng lao động, người sử dụng lao động yêu cầu người lao động tường trình bằng văn bản. Biên bản là tài liệu bắt buộc, làm cơ sở cho các bước xử lý tiếp theo.
3.2. Quy trình thành lập Hội đồng định giá và xác định trách nhiệm vật chất nội bộ
Khoản 2 Điều 130 Bộ luật Lao động 2019 quy định trình tự, thủ tục xử lý bồi thường thiệt hại thực hiện theo quy định tại Điều 122 Bộ luật Lao động 2019, tương tự trình tự xử lý kỷ luật lao động. Người sử dụng lao động tổ chức cuộc họp xử lý bồi thường thiệt hại với sự tham gia của người lao động, tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở và các thành phần liên quan. Cuộc họp phải được lập thành biên bản, thông qua trước khi kết thúc cuộc họp.
3.3. Ban hành quyết định xử lý bồi thường thiệt hại và thỏa thuận phương thức hoàn trả
Sau khi hoàn tất cuộc họp, người sử dụng lao động ban hành quyết định xử lý bồi thường thiệt hại, nêu rõ mức bồi thường, phương thức khấu trừ hoặc hoàn trả và thời hạn thực hiện. Điều 72 Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định thời hiệu xử lý bồi thường thiệt hại là 6 tháng kể từ ngày người lao động có hành vi làm hư hỏng, làm mất tài sản hoặc gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động. >>> Xem thêm: Các quyền lợi cơ bản của người lao động được pháp luật lao động Việt Nam
4. Dịch vụ luật sư tư vấn và giải quyết tranh chấp bồi thường thiệt hại lao động tại LCP Law Firm
Luật LCP tham gia hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động trong toàn bộ quá trình xử lý bồi thường thiệt hại vật chất, bảo đảm căn cứ pháp lý đầy đủ và hạn chế rủi ro tranh chấp. Đội ngũ luật sư của LCP Law Firm thực hiện các công việc sau:
Rà soát nội quy lao động, hợp đồng lao động và quy chế quản lý tài sản, đối chiếu quy định tại Điều 129, Điều 130 Bộ luật Lao động 2019.
Tư vấn xác định căn cứ áp dụng trách nhiệm, phân loại lỗi vô ý hoặc cố ý dựa trên hồ sơ, chứng cứ kỹ thuật liên quan đến sự cố phần mềm.
Soạn thảo quyết định xử lý bồi thường thiệt hại, văn bản thỏa thuận phương thức hoàn trả giữa các bên.
Đại diện theo ủy quyền tham gia giải quyết tranh chấp lao động tại cơ quan chuyên môn, hòa giải viên lao động hoặc Tòa án nhân dân có thẩm quyền.
Tư vấn phòng ngừa rủi ro thông qua xây dựng quy chế quản lý tài sản công nghệ thông tin, phân quyền truy cập hệ thống phần mềm nội bộ.
Kết luận
Xử lý bồi thường thiệt hại vật chất lao động do làm hỏng phần mềm đòi hỏi căn cứ pháp lý chính xác, hồ sơ đầy đủ và trình tự thực hiện đúng quy định để tránh phát sinh tranh chấp giữa các bên. Liên hệ Luật LCP qua Hotline 0962275827 để được luật sư tiếp nhận, đánh giá hồ sơ và đề xuất phương án xử lý phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.
