Mức phạt sai phạm thuế doanh nghiệp mới nhất phân theo hai nhóm chính: khung phạt tiền cố định áp dụng cho vi phạm thủ tục thuế và mức phạt tính theo tỷ lệ phần trăm hoặc theo lần số tiền thuế đối với hành vi khai sai, trốn thuế.
Mới đây, Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2020/NĐ-CP đã điều chỉnh một số nguyên tắc xác định mức phạt tiền, có hiệu lực từ ngày 16/01/2026. Nội dung dưới đây trình bày cụ thể từng khung xử phạt doanh nghiệp cần nắm rõ.
1. Tổng quan các khung phạt tiền đối với hành vi vi phạm nghĩa vụ tài chính
Xử phạt vi phạm hành chính về thuế chia thành nhiều nhóm khung phạt tiền tương ứng với tính chất từng hành vi vi phạm.
Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn xác định rõ mức phạt tối đa áp dụng cho tổ chức khác với mức áp dụng cho cá nhân. Hai nội dung dưới đây trình bày khung phạt tiền tối đa và các hình phạt bổ sung doanh nghiệp cần lưu ý.
1.1. Mức phạt tiền tối đa đối với sai phạm thủ tục
Theo Điều 7 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp bị phạt tiền tối đa là 200 triệu đồng đối với người nộp thuế là tổ chức thực hiện hành vi vi phạm thủ tục thuế.
Đây là mức phạt tối đa áp dụng cho nhóm hành vi vi phạm thủ tục như chậm nộp hồ sơ khai thuế, khai sai không dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc vi phạm quy định về đăng ký thuế.
Đối với cá nhân thực hiện cùng nhóm hành vi vi phạm thủ tục thuế, mức phạt tiền tối đa là 100 triệu đồng, tương đương một nửa mức áp dụng cho tổ chức.
Riêng đối với hành vi vi phạm hành chính về hóa đơn, mức phạt tiền tối đa áp dụng cho tổ chức là 100 triệu đồng và cho cá nhân là 50 triệu đồng.
Doanh nghiệp cần phân biệt rõ hai nhóm mức phạt tối đa này vì hành vi vi phạm về thủ tục thuế và hành vi vi phạm về hóa đơn được tính theo hai khung riêng biệt, không cộng gộp chung một mức trần duy nhất khi doanh nghiệp thực hiện đồng thời nhiều hành vi vi phạm khác nhau.
1.2. Các hình phạt bổ sung
Ngoài phạt tiền là hình thức xử phạt chính, doanh nghiệp còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung tùy theo tính chất hành vi vi phạm.
Đối với một số hành vi vi phạm nghiêm trọng liên quan đến hóa đơn, cơ quan thuế áp dụng biện pháp đình chỉ hoạt động in hóa đơn có thời hạn đối với tổ chức vi phạm.
Hình phạt bổ sung này áp dụng song song với phạt tiền, không thay thế cho nghĩa vụ nộp phạt của doanh nghiệp.
Bên cạnh hình phạt bổ sung, doanh nghiệp còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng với từng hành vi vi phạm, bao gồm:
- buộc nộp đủ số tiền thuế thiếu,
- số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn cao hơn quy định vào ngân sách nhà nước,
- buộc điều chỉnh lại số lỗ, số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ chuyển kỳ sau nếu có.
Việc thực hiện đầy đủ biện pháp khắc phục hậu quả là điều kiện bắt buộc, độc lập với việc doanh nghiệp có bị áp dụng hình phạt bổ sung hay không.
2. Quy định xử phạt hành vi khai sai và truy thu tiền nộp bổ sung
Hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp là nhóm hành vi vi phạm phổ biến nhất trong thực tiễn quản lý thuế doanh nghiệp.
Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định mức phạt tiền tính theo tỷ lệ phần trăm trên số tiền thuế khai thiếu, phân biệt theo mức độ tự giác của người nộp thuế trong quá trình xử lý sai sót.
2.1. Xử phạt hành vi khai thiếu số tiền thuế phải nộp trong trường hợp thông thường
Theo khoản 1 Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp khai sai căn cứ tính thuế hoặc số tiền thuế được khấu trừ dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp.
Trong khi các nghiệp vụ kinh tế đã được phản ánh đầy đủ trên hệ thống sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ hợp pháp, bị áp dụng mức phạt 20% tính trên số tiền thuế khai thiếu số tiền thuế phải nộp.
Cùng mức phạt 20% này còn áp dụng cho trường hợp doanh nghiệp sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để hạch toán làm giảm số tiền thuế phải nộp, hoặc khai sai liên quan đến giao dịch liên kết mà doanh nghiệp chưa lập đầy đủ hồ sơ xác định giá thị trường theo quy định.
Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp còn buộc phải nộp đủ số tiền thuế thiếu vào ngân sách nhà nước và chịu tiền chậm nộp tính theo mức lãi suất quy định của pháp luật quản lý thuế.
2.2. Xử phạt hành vi khai thiếu số tiền thuế phải nộp khi tự giác bổ sung
Trường hợp doanh nghiệp tự phát hiện sai sót và chủ động khai bổ sung hồ sơ khai thuế, nộp đủ số tiền thuế thiếu vào ngân sách nhà nước trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra tại trụ sở.
Theo điểm a khoản 2 Điều 44 Luật Quản lý thuế 2025, người nộp thuế có hành vi khai sai theo khoản 2 Điều 45 nhưng đã khai bổ sung hồ sơ khai thuế và tự giác nộp đủ số tiền thuế phải nộp trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra hoặc trước thời điểm cơ quan có thẩm quyền phát hiện.
Đối với trường hợp doanh nghiệp vẫn thuộc diện bị xử phạt và có tình tiết giảm nhẹ được ghi nhận trong quá trình xử lý vi phạm, mức phạt được xác định theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn.
Theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP, mức phạt đối với hành vi vi phạm thủ tục thuế, hóa đơn được xác định trên cơ sở mức trung bình của khung tiền phạt; trường hợp có một tình tiết giảm nhẹ thì được giảm 10% mức phạt trung bình của khung tiền phạt.
3. Biện pháp rà soát sổ sách kế toán để giảm thiểu rủi ro bị xử lý hành chính
Doanh nghiệp có thể chủ động giảm thiểu rủi ro bị xử phạt ở mức cao nhất thông qua việc xây dựng quy trình rà soát sổ sách kế toán thường xuyên.
Việc phát hiện và khắc phục sớm hành vi vi phạm trước khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra là yếu tố quyết định mức độ trách nhiệm pháp lý doanh nghiệp phải gánh chịu.
3.1. Quy trình tự kiểm tra hồ sơ kê khai tài chính nhằm phát hiện sai sót kịp thời
Bộ phận kế toán doanh nghiệp cần thực hiện đối chiếu định kỳ giữa tờ khai thuế đã nộp với sổ sách kế toán, báo cáo tài chính và chứng từ gốc liên quan đến từng nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
Việc kiểm tra tập trung vào các chỉ tiêu có nguy cơ dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp như căn cứ tính thuế, số tiền thuế được khấu trừ, điều kiện áp dụng ưu đãi miễn, giảm thuế theo quy định của pháp luật thuế hiện hành.
Doanh nghiệp cần thiết lập lịch rà soát cố định theo từng kỳ tính thuế thay vì chờ đến khi có thông báo thanh tra, kiểm tra từ cơ quan thuế mới thực hiện đối chiếu số liệu.
Việc tự kiểm tra thường xuyên giúp doanh nghiệp phát hiện sớm hành vi vi phạm, từ đó có đủ thời gian thực hiện thủ tục khai bổ sung theo quy định trước khi bị cơ quan thuế phát hiện qua kênh khác.
3.2. Phương án khắc phục hậu quả và giải trình tình tiết giảm nhẹ khi bị kiểm tra
Khi phát hiện sai sót qua quá trình tự kiểm tra, doanh nghiệp được khai bổ sung hồ sơ khai thuế theo quy định tại khoản 5 Điều 42 Luật Quản lý thuế 2025 , đồng thời nộp đủ số tiền thuế còn thiếu và tiền chậm nộp theo quy định.
Việc doanh nghiệp chủ động khai bổ sung và tự giác nộp đủ số tiền thuế phải nộp trước thời điểm cơ quan thuế hoặc cơ quan có thẩm quyền phát hiện là căn cứ để thuộc trường hợp không bị xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế theo điểm a khoản 2 Điều 44 Luật Quản lý thuế 2025.
Trường hợp cơ quan thuế đã công bố quyết định kiểm tra hoặc cơ quan có thẩm quyền đã công bố quyết định thanh tra, kiểm tra và phát hiện hành vi vi phạm trước khi doanh nghiệp kịp khắc phục.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị văn bản giải trình, trong đó trình bày các tình tiết giảm nhẹ như chủ động hợp tác, cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ theo yêu cầu hoặc vi phạm lần đầu theo quy định.
Văn bản giải trình cần kèm theo tài liệu chứng minh cụ thể để cơ quan có thẩm quyền có căn cứ xem xét tình tiết của vụ việc và xác định mức xử phạt phù hợp theo khung tiền phạt được áp dụng.
Việc xử phạt đối với hành vi khai sai và các trường hợp liên quan được thực hiện theo Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025 và quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP và Nghị định 291/2026/NĐ-CP.
4. Dịch vụ luật sư tư vấn xử lý sai phạm thuế tại LCP Law Firm
Luật LCP cung cấp dịch vụ tư vấn và xử lý sai phạm thuế toàn diện cho doanh nghiệp, giúp Quý khách hàng kiểm soát rủi ro pháp lý và tối ưu chi phí tuân thủ. Đội ngũ luật sư của LCP Law Firm thực hiện các công việc sau:
- Rà soát sổ sách kế toán, hồ sơ khai thuế để phát hiện sớm hành vi vi phạm có nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính.
- Tư vấn phân loại hành vi vi phạm, xác định đúng khung phạt tiền áp dụng theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP.
- Hỗ trợ lập hồ sơ khai bổ sung theo Điều 47 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 nhằm chủ động khắc phục sai sót trước khi bị xử phạt.
- Soạn thảo văn bản giải trình, đề xuất áp dụng tình tiết giảm nhẹ khi doanh nghiệp làm việc với cơ quan thuế.
- Đại diện hoặc đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế tại trụ sở.
- Tư vấn lập đơn khiếu nại quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế khi doanh nghiệp không đồng ý với kết luận của cơ quan thuế.
>>> Xem thêm: Hiệu lực của điều khoản hạn chế làm việc tại công ty đối thủ
Kết luận
Mức phạt sai phạm thuế doanh nghiệp mới nhất 2026 phản ánh xu hướng siết chặt quản lý đồng thời tạo cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tự giác khắc phục sai sót.
Luật LCP đồng hành cùng Quý khách hàng trong việc rà soát, phòng ngừa và xử lý sai phạm thuế theo đúng quy định pháp luật hiện hành. Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn xử lý sai phạm thuế, vui lòng liên hệ Hotline: 0962275827 để được luật sư của LCP Law Firm hỗ trợ trực tiếp.
