Trách nhiệm khi giao hàng có liên quan đến người vận chuyển được quy định cụ thể trong Luật Thương mại 2005, tạo khung pháp lý rõ ràng cho các giao dịch thương mại. Nghĩa vụ của bên bán đối với việc giao hàng thông qua người vận chuyển bao gồm thông báo, xác định hàng hóa và bảo đảm các điều kiện vận chuyển phù hợp. Việc hiểu rõ các quy định này giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ pháp lý và tránh tranh chấp phát sinh. Bài viết phân tích chi tiết các quy định pháp luật về trách nhiệm giao hàng liên quan đến người vận chuyển.

1. Giao hàng và chứng từ liên quan đến hàng hóa
Giao hàng và chứng từ liên quan đến hàng hóa là nghĩa vụ cơ bản của bên bán trong hợp đồng mua bán. Trách nhiệm khi giao hàng có liên quan đến người vận chuyển được pháp luật điều chỉnh một cách chi tiết để bảo vệ quyền lợi các bên. Việc thực hiện nghĩa vụ giao hàng phải tuân thủ đúng các thỏa thuận trong hợp đồng và quy định của pháp luật.
Căn cứ Điều 34 Luật Thương mại 2005, quy định về giao hàng và chứng từ liên quan đến hàng hóa trong năm 2024 như sau:
- Bên bán phải giao hàng, chứng từ theo thỏa thuận trong hợp đồng về số lượng, chất lượng, cách thức đóng gói, bảo quản và các quy định khác trong hợp đồng.
- Trường hợp không có thỏa thuận cụ thể, bên bán có nghĩa vụ giao hàng và chứng từ liên quan theo quy định của Luật Thương mại 2005.
Chứng từ liên quan đến hàng hóa bao gồm hóa đơn, chứng từ vận chuyển, giấy chứng nhận chất lượng và các giấy tờ khác theo yêu cầu của hợp đồng. Bên bán phải đảm bảo các chứng từ này được lập đầy đủ, chính xác và giao cho bên nhận hàng đúng thời hạn. Trách nhiệm cung cấp chứng từ không chỉ dừng lại ở việc lập và giao mà còn phải đảm bảo tính hợp lệ và phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.
2. Trách nhiệm khi giao hàng có liên quan đến người vận chuyển
Trách nhiệm khi giao hàng có liên quan đến người vận chuyển được quy định tại Điều 36 Luật Thương mại 2005. Người vận chuyển đóng vai trò trung gian trong việc chuyển giao hàng hóa từ bên bán đến bên mua, tạo ra các nghĩa vụ đặc biệt cho bên bán. Việc giao hàng thông qua người vận chuyển đòi hỏi bên bán phải thực hiện các thủ tục bổ sung để đảm bảo quyền lợi của bên mua.
Căn cứ Điều 36 Luật Thương mại 2005, trách nhiệm khi giao hàng có liên quan đến người vận chuyển như sau:
- Trường hợp hàng hóa được giao cho người vận chuyển nhưng không được xác định rõ bằng ký mã hiệu trên hàng hóa, chứng từ vận chuyển hoặc cách thức khác thì bên bán phải thông báo cho bên mua về việc đã giao hàng cho người vận chuyển và phải xác định rõ tên và cách thức nhận biết hàng hoá được vận chuyển.
- Trường hợp bên bán có nghĩa vụ thu xếp việc chuyên chở hàng hoá thì bên bán phải ký kết các hợp đồng cần thiết để việc chuyên chở được thực hiện tới đích bằng các phương tiện chuyên chở thích hợp với hoàn cảnh cụ thể và theo các điều kiện thông thường đối với phương thức chuyên chở đó.
- Trường hợp bên bán không có nghĩa vụ mua bảo hiểm cho hàng hoá trong quá trình vận chuyển, nếu bên mua có yêu cầu thì bên bán phải cung cấp cho bên mua những thông tin cần thiết liên quan đến hàng hoá và việc vận chuyển hàng hoá để tạo điều kiện cho bên mua mua bảo hiểm cho hàng hoá đó.
3. Các phương thức giải quyết tranh chấp liên quan đến việc giao hàng
Tranh chấp về trách nhiệm khi giao hàng có liên quan đến người vận chuyển có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Nghĩa vụ của các bên trong quá trình giao hàng cần được thực hiện đúng quy định để tránh tranh chấp không đáng có. Pháp luật Việt Nam quy định nhiều phương thức giải quyết tranh chấp để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia.
>>> Xem thêm: Thời hạn giao hàng trong hợp đồng thương mại được quy định như thế nào ?

3.1. Thương lượng trực tiếp
Thương lượng trực tiếp là phương thức giải quyết tranh chấp được ưu tiên sử dụng đầu tiên. Các bên tự thương lượng để tìm ra giải pháp phù hợp, tiết kiệm thời gian và chi phí. Quá trình thương lượng cần được tiến hành trên cơ sở thiện chí, tôn trọng quyền lợi của nhau và tuân thủ các quy định của pháp luật. Người vận chuyển có thể tham gia vào quá trình thương lượng nếu tranh chấp liên quan đến trách nhiệm của họ.
Trong quá trình thương lượng, các bên cần xem xét lại các điều khoản trong hợp đồng, tình hình thực tế của việc giao hàng và các quy định của pháp luật. Việc thu thập và phân tích bằng chứng về quá trình giao hàng và vận chuyển là rất quan trọng. Kết quả thương lượng cần được ghi nhận bằng văn bản để tránh tranh chấp phát sinh trong tương lai.
3.2. Hòa giải
Hòa giải là phương thức giải quyết tranh chấp với sự tham gia của bên thứ ba trung lập. Hòa giải viên giúp các bên tìm ra giải pháp thỏa đáng thông qua việc tạo điều kiện đối thoại và đề xuất các phương án giải quyết. Phương thức này có ưu điểm là bảo mật, linh hoạt và duy trì được mối quan hệ hợp tác giữa các bên.
Trung tâm Hòa giải thương mại Việt Nam và các tổ chức hòa giải khác cung cấp dịch vụ hòa giải tranh chấp thương mại. Quy trình hòa giải được tiến hành theo quy tắc hòa giải đã được các bên thỏa thuận hoặc theo quy tắc của tổ chức hòa giải. Thỏa thuận hòa giải có hiệu lực pháp lý và có thể được thi hành như một phán quyết của tòa án.
3.3. Trọng tài thương mại
Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp thông qua việc đưa vụ việc ra Trung tâm Trọng tài. Phán quyết của trọng tài có hiệu lực pháp lý và được thi hành như phán quyết của tòa án. Trọng tài có ưu điểm là quy trình nhanh chóng, bảo mật và các trọng tài viên có chuyên môn cao về lĩnh vực thương mại.
Việc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài cần có thỏa thuận trọng tài giữa các bên, có thể là điều khoản trọng tài trong hợp đồng hoặc thỏa thuận trọng tài riêng biệt. Trọng tài viên được lựa chọn dựa trên chuyên môn và kinh nghiệm về lĩnh vực vận tải và thương mại. Chi phí trọng tài thường được chia giữa các bên theo tỷ lệ được quy định trong phán quyết.
3.4. Giải quyết tại tòa án
Giải quyết tranh chấp tại tòa án là phương thức cuối cùng khi các phương thức khác không thành công. Tòa án có thẩm quyền xét xử tranh chấp thương mại theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Phán quyết của tòa án có hiệu lực pháp lý cao nhất và được đảm bảo thi hành bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Quy trình tố tụng tại tòa án được tiến hành theo đúng trình tự pháp luật, đảm bảo quyền bình đẳng của các bên trong tố tụng. Việc thu thập và đánh giá chứng cứ được thực hiện một cách khách quan và toàn diện. Bản án của tòa án có thể bao gồm việc buộc thực hiện nghĩa vụ, bồi thường thiệt hại và các biện pháp khắc phục hậu quả khác.
>>> Xem thêm: Giải quyết tranh chấp khi bên bán vi phạm nghĩa vụ giao hàng
4. Dịch vụ luật sư tư vấn trách nhiệm giao hàng hóa theo luật thương mại
Luật sư Luật LCP cung cấp dịch vụ tư vấn toàn diện về các vấn đề liên quan đến trách nhiệm giao hàng.
Các công việc luật sư thực hiện cho khách hàng:
- Tư vấn soạn thảo hợp đồng mua bán hàng
- Tư vấn soạn thảo hợp đồng vận chuyển
- Tư vấn về thủ tục xuất nhập khẩu
- Đại diện khách hàng trong đàm phán thương mại
- Tư vấn về bảo hiểm hàng hóa
- Giải quyết tranh chấp thương mại
- Tư vấn tuân thủ pháp luật
- Tư vấn định kỳ: Theo dõi và cập nhật các thay đổi của pháp luật, đưa ra khuyến nghị để khách hàng điều chỉnh hoạt động kinh doanh cho phù hợp.
- Lập các văn bản thông báo, yêu cầu, khiếu nại và các giấy tờ pháp lý khác liên quan đến việc giao hàng và vận chuyển.

Trách nhiệm khi giao hàng có liên quan đến người vận chuyển là vấn đề pháp lý phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về quy định của Luật Thương mại 2005. Việc thực hiện đúng nghĩa vụ pháp lý không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được rủi ro mà còn xây dựng được uy tín trong hoạt động kinh doanh. Quý khách hàng cần có sự tư vấn của luật sư chuyên nghiệp để đảm bảo quyền lợi hợp pháp được bảo vệ tối đa. Liên hệ hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí về các vấn đề pháp lý liên quan đến trách nhiệm giao hàng và vận chuyển hàng hóa.
Tác giả
-
Luật sư Võ Tấn Lộc là thành viên Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh và Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Thương mại Phía Nam (STAC), hiện là Luật sư điều hành của Công ty Luật TNHH LCP, địa chỉ Phòng 1206-05, Tầng 12, Tòa nhà Citilight Tower, 45 Võ Thị Sáu, phường Đa Kao, TP. Hồ Chí Minh.
Với kiến thức pháp lý vững vàng, kỹ năng tranh tụng sắc bén và sự tận tâm trong từng vụ việc, luật sư Võ Tấn Lộc luôn là điểm tựa pháp lý vững chắc cho các cá nhân, doanh nghiệp trong mọi tình huống tranh chấp
